Powszechnie wiadomo, że otyłość wiąże się z rozwojem wielu chorób u ludzi. Choroby serca, cukrzyca, dolegliwości ze strony układu ruchu są niezwykle częste u osób nią dotkniętych. Jednak nie jest do końca jasne, jak wygląda mechanizm, poprzez który funkcje poszczególnych organów ciała ulegają pogorszeniu w wyniku przewlekłej otyłości.

W artykule opublikowanym na łamach pisma "Nature" (10.1038/s41586-021-03624-x) grupa naukowców z Tokyo Medical and Dental University (Japonia) przeprowadziła serię eksperymentów na myszach, aby zbadać, jak otyłość spowodowana dietą wysokotłuszczową może wpływać na przerzedzenie i utratę włosów. Autorzy odkryli, że bezpośrednią przyczyną jest zubożenie liczby komórek macierzystych mieszków włosowych (HFSC) wynikające z aktywacji pewnych sygnałów zapalnych oraz zahamowanie procesu regeneracji mieszków włosowych. Oba te zjawiska prowadzą zaś do nadmiernego wypadania włosów.

"Zwykle komórki HFSC odnawiają się samoczynnie w każdym cyklu wzrostu włosa. Jest to część procesu, który pozwala naszym włosom stale odrastać - tłumaczą autorzy publikacji. - Wraz z wiekiem HFSC nie odnawiają się jednak tak szybko, dlatego na starość włosy wyraźnie się przerzedzają. Podobnie jest u osób otyłych. Jednak nikt dotąd nie odkrył dlaczego".

Japończykom jako pierwszym udało się zidentyfikować niektóre mechanizmy, które stoją u podstaw tego zjawiska.

"Ustaliliśmy, że dieta wysokotłuszczowa przyspiesza przerzedzanie włosów, bo niszczy komórki macierzyste mieszków włosowych - mówi główny autor badania Hironobu Morinaga. - Porównaliśmy ekspresję genów w HFSC między myszami karmionymi dietą wysokotłuszczową i dietą standardową, a następnie prześledziliśmy losy tych komórek po ich aktywacji. Okazało się, że u otyłych myszy karmionych tłustą dietą HFSC zmieniają się w korneocyty, czyli martwe komórki zlokalizowane w warstwie rogowej naskórka, lub sebocyty, czyli komórki gruczołu łojowego wydzielające sebum. Zwierzęta takie charakteryzują się szybszym wypadaniem włosów i mają znacznie mniej mieszków włosowych".

Naukowcy odkryli też, dlaczego bogata w tłuszcze dieta w tak negatywny sposób wpływa na komórki mieszków. "Ekspresja genów w HFSC u myszy karmionych wysokotłuszczowymi pokarmami wskazuje na aktywację sygnalizacji cytokin zapalnych - opowiada współautorka publikacji Emi K. Nishimura. - Cząsteczki stanu zapalnego tłumią zaś działanie tzw. szlaku sygnałowego sonic hedgehog, a to on odgrywa dużą rolę w regeneracji komórek macierzystych mieszków włosowych".

Eksperymenty dowiodły, że aktywacja szlaku sygnałowego sonic hedgehog może odwrócić efekty niedoboru HFSC. "Może to zapobiec wypadaniu włosów spowodowanym dietą wysokotłuszczową - dodaje Nishimura. - Są to potencjale podstawy przyszłej profilaktyki i leczenia przerzedzania włosów, a także do zrozumienia przyczyn innych schorzeń związanych z otyłością". (PAP)

autorka: Katarzyna Czechowicz

kap/ ekr/