Mike Gunton, dyrektor kreatywny Działu Historii Naturalnej BBC, wspominał, że kiedy prawie 40 lat temu dołączył do tej brytyjskiej telewizji, powiedziano mu, że sir David zamierza właśnie przejść na emeryturę. – Naszym pierwszym wspólnym przedsięwzięciem był serial „Na ścieżkach życia”. Spędziliśmy przy nim mnóstwo czasu, dużo rozmawialiśmy i David mówił mi, że w wieku 65 lat chce przejść na emeryturę. Uważał, że to niezły żart, tak też traktowali to wszyscy w BBC i jego żona Jane. Kiedy rozmawiam z nim teraz, mówi, że nie zna słowa „emerytura” – opowiadał.

Dodał, że tylko ostatnio przyrodnik wystąpił w kilku produkcjach – na przykład w filmie „David Attenborough: Opowieść o gorylach”, który miał premierę w kwietniu – i wciąż ma kolejne plany.

– Jego karierę można podzielić na dwa etapy: przed serialem „Życie na Ziemi” i po nim. Zanim w 1976 r. „Życie…” pojawiło się na antenie BBC, królowała statyczna telewizja w starym stylu. Ten serial wyznaczył zupełnie nową drogę, ukształtował nowy format. Myślę, że właśnie z „Życia na Ziemi” David wciąż jest najbardziej dumny – ocenił Gunton.

Powiedział, że po raz ostatni pracowali razem w terenie w 2022 r. – Pojechaliśmy do Finlandii, za koło podbiegunowe. On, człowiek wtedy grubo po dziewięćdziesiątce, świetnie sobie tam radził, mimo że byliśmy w prymitywnych, surowych warunkach. Ale dalej dawał czadu w dziczy. Potem kręcił jeszcze sporo, ale głównie w Wielkiej Brytanii – wspominał.

Dodał, że z sir Davidem pracował, kiedy biolog był u szczytu kariery i zawodowych możliwości: – Nakręciliśmy razem m.in. „Pieśń Ziemi” (2000), „Zagubionych bogów Wyspy Wielkanocnej" (2000) albo „Attenborough and the Giant Egg” (2011). To filmy o jego pasjach wykraczających poza historię naturalną. Pokazują go jako człowieka, który ma szerokie zainteresowania i jest wiecznie ciekawy świata.

Gunton przyznał, że duże wrażenie wywarła na nim praca przy serialu „Na ścieżkach życia” (1990). – Wcześniej nie kręciłem filmów przyrodniczych, a tu nagle poznawałem ich kulisy dzięki mistrzowi. Potem przełomem był drugi sezon „Planety Ziemi”, który po raz kolejny ożywił format filmów przyrodniczych. Już pierwsza „Planeta Ziemia” biła rekordy oglądalności, ale nie byliśmy pewni, czy kontynuacja się spodoba. I znów trafiliśmy w dziesiątkę – zaznaczył.

Wspominał też, że gdy rozmawiał z biologiem o planach na serial „Dynastie” (2018-2022), który miał opowiadać o poszczególnych zwierzętach z pięciu zagrożonych gatunków, Attenborough uznał, że to kompletnie szalony pomysł. – Tymczasem ta historia szympansów, pingwinów cesarskich, lwów, tygrysów i likaonów odniosła sukces. To było bardzo ambitne przedsięwzięcie. Podobnie jak późniejsza „Zielona planeta” (2022). Wielu moich znajomych i kolegów po fachu uważało, że nie da się zrobić ciekawego serialu o roślinach. Ale David opowiadał o życiu roślin jakby był narratorem thrillera – powiedział Gunton.

Podkreślił, że często wspomina chwile, gdy razem pracowali w Azji albo Afryce. – Mieliśmy bardzo intensywne dni na łonie natury, David występował przed kamerą bez przerwy, nie zawsze zwierzęta chciały współpracować. A potem wracaliśmy do obozu, gdzie przy piwie rozmawialiśmy o życiu i zaśmiewaliśmy się do łez z żartów Davida. Zresztą śmiech towarzyszył nam bardzo często w czasie wypraw, na planie i po zdjęciach. Był sposobem na rozładowanie emocji i radzenie sobie z trudnościami – powiedział.

W jego ocenie świetny popularyzator wiedzy przyrodniczej niezmiennie rozumie publiczność. – Wierzy w opowiadanie historii. Telewizja zmieniła się nie do poznania w czasie jego kariery, ale on wciąż wie, jak mówić do ludzi. Umie dobrać słowa, odpowiednio rozłożyć akcenty. Pamiętam, jak fascynująco przybliżał zwyczaje godowe golców piaskowych – gryzoni z afrykańskich pustyń. Chyba nikt inny nie mógłby tak zaciekawić opowieścią o tych łysych, poczwarnych stworzeniach – zaznaczył dyrektor kreatywny BBC.

Jego zdaniem stuletni biolog jest bardzo otwarty na nowe technologie. – Wyjątkiem były drony. Kiedy zaczęliśmy ich używać, nie podobały mu się. Brzęczały, były nieporęczne, ich ustawienie zajmowało sporo czasu, nawigacja bywała zawodna. Ale z perspektywy czasu obaj uważamy, że być może to właśnie drony najbardziej zmieniły naszą pracę. Dały nam niesamowite możliwości oglądania i pokazywania świata z różnych perspektyw – ocenił Gunton.

Stwierdził, że Attenborough ma fenomenalny instynkt telewizyjny. – Występuje w telewizji od 70 lat i nadal jest gwiazdą. To dlatego, że idzie z duchem czasu i ma wyczucie, co sprawdzi się w telewizji. Co nie znaczy, że podąża za nowinkami i modami, tylko jest wierny swoim wartościom. Wierzy w fakty naukowe i ochronę środowiska. Otwarcie mówi o największych problemach trapiących naszą planetę. Być może to jego największe dokonanie – zawsze występował w imieniu natury – tłumaczył producent.

Dodał, że sir David Attenborough przyznał kiedyś, iż mimo spełnionego życia czegoś żałuje. – Powiedział, że gdyby znów miał wybierać drogę życiową, wolałby zostać naukowcem. Jestem pewien, że byłby świetny w tej roli, ale świat bardzo dużo by stracił bez jego opowieści – podsumował Mike Gunton.

Z okazji 100. urodzin sir Davida Attenborougha w weekend 8-10 maja BBC Earth wyemituje wybór produkcji z udziałem słynnego przyrodnika, m.in. „Londyn Davida Attenborough”, „David Attenborough: początek wielkiej przygody” oraz „Attenborough i jurajski potwór morski”. Kolejne jego programy będzie można oglądać przez cały maj.

Anna Bugajska (PAP)

abu/ bar/