„Galeria Dobrego Słowa” – młodzi zawiercianie pokazali, że na hejt można odpowiedzieć dobrym słowem

3 września 2026 roku w Galerii Ściana Miejskiego Ośrodka Kultury w Zawierciu odbył się finisaż wyjątkowej wystawy „Galeria Dobrego Słowa” autorstwa zawierciańskich uczniów.

Ekspozycja była częścią szerszych działań kampanii „Myślę, czuję, nie hejtuję!” i stała się przede wszystkim przestrzenią do rozmowy o hejcie, empatii, odwadze oraz odpowiedzialności za słowa.

Wystawa była prezentowana od 8 sierpnia.

Wystawa, która zamiast obrazów oddaje głos młodym

„Galeria Dobrego Słowa” była nietypową wystawą. Jej najważniejszym elementem nie były tradycyjne dzieła sztuki, lecz słowa wypowiedziane przez młodych ludzi.

Na planszach znalazły się cytaty uczniów, którzy podczas wcześniejszych działań kampanii dzielili się swoimi przemyśleniami na temat hejtu i mowy nienawiści.

Jak podkreślano podczas finisażu, warto zatrzymać się przy tych zdaniach i przeczytać je uważnie – być może każdy odwiedzający znajdzie wśród nich choć jedno, które zostanie z nim na dłużej.

Ekspozycja pokazywała, że młodzi zawiercianie nie tylko dostrzegają problem hejtu, ale również chcą o nim rozmawiać i szukać sposobów, aby mu przeciwdziałać.

Półtora roku wspólnej pracy

Podczas spotkania przypomniano, że wystawa nie była jednorazową inicjatywą. Była efektem około półtorarocznej pracy prowadzonej z młodzieżą – spotkań w szkołach, warsztatów i kolejnych działań realizowanych w ramach kampanii „Myślę, czuję, nie hejtuję!”.

Pomysł od początku miał pionierski charakter. Organizatorzy podkreślali, że wiele rzeczy powstawało w trakcie działania, ponieważ nie istniał gotowy scenariusz takiego programu. Zawiercie znalazło się tym samym w gronie pierwszych miast, które zdecydowały się na tak szerokie działania dotyczące hejtu, angażujące zarówno młodych ludzi, jak i dorosłych.

Miejska kampania „Myślę, czuję, nie hejtuję!” obejmowała m.in. działania edukacyjne, warsztaty, spotkania oraz wydarzenia skierowane do różnych grup mieszkańców.

„Ja się już nie boję hejtu. Ja wiem, co robić”

Jednym z najważniejszych tematów poruszonych podczas finisażu była zmiana, jaka dokonała się w młodych uczestnikach projektu.

Jak wspominano, na początku warsztatów część dzieci mówiła, że nie reaguje na hejt, ponieważ się go boi. Po kilku godzinach wspólnej pracy pojawiały się jednak zupełnie inne deklaracje – że można reagować, że wiadomo już, co zrobić i że warto przeciwstawiać się zachowaniom, które krzywdzą innych.

To właśnie ta zmiana była jednym z największych sukcesów całego projektu.

– „Ja się już nie boję hejtu, ja wiem co robić”

– takie słowa młodych uczestników przywołano podczas spotkania.

To ważny sygnał: edukacja dotycząca hejtu nie powinna kończyć się na wskazaniu, czym jest przemoc słowna. Równie istotne jest pokazanie młodym ludziom, jak reagować, gdzie szukać pomocy i jak wspierać osobę, która doświadcza hejtu.

Żakinada i głos młodego pokolenia

Jednym z ważnych momentów projektu była również Żakinada, przywrócona do miejskiego kalendarza. To właśnie podczas tego wydarzenia młodzi ludzie mogli publicznie zabrać głos w sprawie hejtu.

Ich wypowiedzi stały się później częścią „Galerii Dobrego Słowa”.

W ten sposób słowa wypowiedziane przez młodzież nie zostały tylko wspomnieniem jednego wydarzenia. Trafiły na wystawę i przez cały miesiąc mogły być czytane przez mieszkańców.

Podczas Żakinady młodzież Zawiercia również wyraźnie pokazała swoje stanowisko wobec mowy nienawiści. Uczniowie uczestniczyli w Żakinadzie, happeningach i warsztatach, a organizatorzy podkreślali, że młodzi chcą rozmawiać o problemie hejtu i mają potrzebę realnego wpływu na swoje otoczenie.

Plansze, które stały się metaforą

Podczas finisażu pojawiła się także bardzo wymowna refleksja dotycząca samej wystawy.

W trakcie jej montażu kilka plansz spadło ze ściany. Początkowo był to po prostu techniczny problem – upał i słabe haczyki sprawiły, że część ekspozycji wymagała naprawy.

Z czasem jednak to zdarzenie zaczęto postrzegać jako symboliczny obraz tego, co robi z człowiekiem hejt.

Człowieka można „posklejać”, można mu pomóc wrócić do równowagi, ale ślad po zranieniu może pozostać.

Dlatego podczas spotkania wielokrotnie wracało przesłanie, aby w kontaktach z drugim człowiekiem pamiętać o empatii i świadomości, że nie zawsze wiemy, przez co druga osoba przeszła.

„Nie dokładajcie się do tego”

Ważne słowa skierowano przede wszystkim do młodych uczestników.

Przypominano, że nie każdy czuje się dobrze w grupie, nie każdy czuje się komfortowo, a niektóre osoby mogą być z różnych powodów stygmatyzowane przez otoczenie.

Padł apel, aby nie dołączać do grup, które atakują lub wyśmiewają drugiego człowieka.

Bo hejt nie rozwiązuje żadnego problemu. Zamiast tego niszczy relacje, poczucie własnej wartości i poczucie bezpieczeństwa.

Podkreślano również, że życie nie składa się wyłącznie z pieniędzy, stanowisk czy tytułów. Bardzo ważne są emocje i to, w jaki sposób traktujemy innych ludzi.

Młodzi jako ambasadorzy dobrego słowa

Podczas finisażu młodzi uczestnicy usłyszeli również szczególne przesłanie – zostali nazwani ambasadorami dobrego słowa.

To właśnie oni mają teraz przekazywać dalej ideę, że można rozmawiać bez ranienia, reagować na hejt i budować relacje oparte na szacunku.

Nie chodzi przy tym o wielkie deklaracje. Czasem wystarczy zwykłe „nie”, gdy grupa zaczyna kogoś wyśmiewać. Czasem potrzebna jest rozmowa z kolegą lub koleżanką. A czasem – zwrócenie się o pomoc do nauczyciela, dyrektora, specjalisty czy innej zaufanej osoby.

„Nie zostawajcie z problemem sami”

Podczas spotkania zwrócono uwagę również na jeszcze jeden niezwykle ważny aspekt – nie należy pozostawać samemu z problemem.

Jeśli młody człowiek doświadcza hejtu, przemocy czy innej trudnej sytuacji, powinien mieć odwagę powiedzieć o tym komuś, komu ufa. Może to być przyjaciel, koleżanka, nauczyciel, dyrektor szkoły czy specjalista.

– „Nie zostawiajcie, nie bądźcie sami z tym”

– apelowano podczas finisażu.

To przesłanie jest szczególnie istotne, ponieważ kampania pokazuje, że reakcja na hejt nie musi oznaczać samotnej walki. Najważniejsze jest przerwanie milczenia i znalezienie wsparcia.

Prezydent: to nie ostatnia akcja przeciwko hejtowi

Podczas wydarzenia głos zabrała również prezydent Zawiercia Anna Nemś, która zapowiedziała, że działania dotyczące hejtu będą kontynuowane.

Podkreśliła, że problem ten nie dotyczy wyłącznie młodzieży. W świecie dorosłych hejt również jest obecny i dlatego tak ważne jest budowanie świadomości oraz odpowiedzialności za słowa już od najmłodszych lat.

Prezydent Zawiercia Anna Nemś zachęcała także młodych mieszkańców do aktywności i mówienia o swoich problemach.

Jedno hasło na nowy rok szkolny

Na zakończenie uczestnicy otrzymali proste, ale bardzo mocne przesłanie:

„Myślę, czuję, nie hejtuję!”

Jak tłumaczono, w sytuacji, w której pojawia się pokusa napisania lub powiedzenia czegoś krzywdzącego, warto zrobić krok wstecz i zadać sobie pytanie:

Czy chciałbym, żeby ktoś powiedział to mnie? Czy chciałbym przeczytać taki komentarz na swój temat?

Jeżeli odpowiedź brzmi „nie” – warto się zatrzymać.

Bo czasem najlepszą reakcją na hejt jest właśnie brak kolejnego hejtu.

Wystawa, która zostawia coś więcej niż zdjęcia

„Galeria Dobrego Słowa” zakończyła swoją ekspozycję, ale przesłanie młodych zawiercian pozostaje aktualne.

To była wystawa o słowach, które mogą ranić, ale także o tych, które mogą pomagać, wspierać i dodawać odwagi.

Jej największą wartością było pokazanie, że młodzież nie chce być jedynie odbiorcą działań dorosłych. Chce współtworzyć zmianę i mieć wpływ na to, jak wygląda jej najbliższe otoczenie.

A jeśli młodzi uczestnicy projektu rzeczywiście wyjdą z niego jako ambasadorzy dobrego słowa, być może właśnie od takich małych decyzji – jednej życzliwej rozmowy, jednego przerwanego żartu, jednego komentarza, którego ktoś nie napisze – zacznie się większa zmiana.

Bo przeciwko hejtowi można działać. Trzeba tylko zacząć od siebie.