Grzyby, żurawie i dzika przyroda. Odkryj Polskę poza sezonem

Przyroda jest dla Polaków jednym z głównych powodów wyjazdów. W badaniu Grupy Pingwina, Triverny i Małopolskiej Organizacji Turystycznej, przeprowadzonym na przełomie kwietnia i maja 2026 roku na reprezentatywnej próbie 1000 dorosłych, aktywny wypoczynek na łonie natury był najczęściej wskazywanym ulubionym typem wakacyjnego wyjazdu: wybrało go 36,71% respondentów .

Grzybobrania to nasz sport narodowy

Z badania Rankomat.pl wynika, że grzyby zbiera 62% dorosłych Polaków. Dla 68% grzybiarzy głównym celem są same grzyby, ale niemal równie ważny okazuje się kontakt z naturą (64%) i świeże, leśne powietrze (54%). Aż 48% badanych traktuje grzybobranie jako sposób na wyciszenie, 32% podtrzymuje w ten sposób rodzinną tradycję, a zaledwie 5% zbiera grzyby dla zarobku. Z kolei wśród 38% Polaków, którzy nie chodzą na grzyby, najczęstszym powodem (37%) jest to, że nie potrafią odróżnić gatunków jadalnych od trujących. 21% z nich obawia się zatrucia, a 25% kleszczy i pająków .

„Grzybobranie to dla wielu naszych gości główny powód jesiennych wyjazdów, dlatego często szukają domów i domków, w pobliżu których jest las. Wielkim plusem są gospodarze, którzy znają dobre miejsca i chętnie zdradzą, jak do nich dotrzeć. Coraz więcej obiektów w bazie Slowhopa oferuje wyjście na grzyby z gospodarzem lub leśnikiem, a potem suszenie, marynowanie albo wspólne gotowanie zupy grzybowej na kolację. To dobre rozwiązanie dla osób, które boją się pomyłki: po prostu idą do lasu z kimś, kto zbiera grzyby od lat i pomoże je rozpoznać. A dla dzieci z miasta to często pierwszy prawdziwy kontakt z lasem, w którym trzeba się zatrzymać, schylić i uważnie patrzeć pod nogi” – mówi Aleksandra Klonowska-Szałek, współtwórczyni platformy Slowhop.

Jesienna obserwacja ptaków

Według badania brytyjskiego Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) ptaki regularnie obserwuje już około 750 tys. Brytyjczyków w wieku 16–29 lat, czyli o ponad 1000% więcej niż w 2018 roku . Najlepsze miejsca do jesiennych obserwacji ptaków to m.in. rozlewiska Biebrzy i Narwi, Polesie, Dolina Baryczy, Warmia i Mazury oraz wybrzeże.

„Do obserwacji ptaków nie trzeba drogiego sprzętu. Wystarczy lornetka, ciepła kurtka i wczesna pobudka, bo najwięcej dzieje się o świcie. Wielu naszych gospodarzy na Podlasiu czy Polesiu mieszka przy samych łąkach i rozlewiskach, więc ptaki można obserwować prosto z tarasu. Mamy też miejsca noclegowe prowadzone przez gospodarzy-ornitologów, które wręcz specjalizują się w gościach zainteresowanych takim pobytem.pożyczają gościom lornetki i atlasy ptaków, inni współpracują z lokalnymi przewodnikami przyrodniczymi. Obserwowanie ptaków to jedno, ale rozpoznawanie ich głosów to zupełnie inna przygoda. Wystarczy usiąść rano na ganku, zamknąć oczy i posłuchać. Jesienią ptaki śpiewają mniej niż wiosną, ale wciąż się nawołują, a w lesie i na łąkach słychać m.in. sikory, kowaliki czy dzięcioły. Pomagają w tym aplikacje, które po nagraniu dźwięku podpowiadają, jaki to gatunek. Dla wielu gości to świetna zabawa” – mówi Aleksandra Klonowska-Szałek ze Slowhopa.

Żubry i bartnicy, czyli puszcza poza sezonem

Polska ma największą populację żubrów na świecie. Według ostatniej opublikowanej ogólnopolskiej inwentaryzacji w kraju żyło 3060 żubrów, z czego 2855 na wolności. Najwięcej w Puszczy Białowieskiej (870), Bieszczadach (764) i Puszczy Knyszyńskiej (562), a mniejsze stada m.in. w Puszczy Boreckiej (138) . Populacja wciąż rośnie: podczas zimowego liczenia na początku 2026 roku w polskiej części Puszczy Białowieskiej i na terenach przyległych doliczono się 1176 żubrów, w tym 176 cieląt urodzonych w 2025 roku. Rok wcześniej było ich 870. Zimą żubry łączą się w większe stada w pobliżu miejsc dokarmiania, dlatego właśnie wtedy przyrodnicy prowadzą coroczne liczenie. Na wyprawy tropiące żubry można wybrać się z lokalnymi przewodnikami przyrodniczymi. Kto nie chce zdawać się na szczęście, może zobaczyć żubry m.in. w Rezerwacie Pokazowym Żubrów Białowieskiego Parku Narodowego albo w zagrodzie pokazowej w Mucznem w Bieszczadach, gdzie przygotowano dla zwiedzających platformy widokowe.

Bartnictwo, czyli dawne leśne pszczelarstwo polegające na chowie pszczół w dziuplach wydrążonych w żywych drzewach, zamarło w Polsce po II wojnie światowej. W Puszczy Białowieskiej wciąż rośnie jednak ponad 140 drzew z barciami sprzed 1888 roku, a dziś barcie i kłody bartne znowu liczy się w tysiącach. Warsztaty bartnictwa znalazły się m.in. w programie jesiennej podróży prasowej, którą Zagraniczny Ośrodek Polskiej Organizacji Turystycznej w Brukseli zorganizował dla belgijskich i holenderskich twórców treści specjalizujących się w turystyce przyrodniczej i outdoorowej. Obok nich uczestnicy tropili wilki i żubry, spływali rozlewiskami Biebrzy i brali udział w rykowisku .

„Turystyka przyrodnicza nie musi oznaczać wielkich wypraw i dużych kosztów. Często wystarczy kilka dni w miejscu, gdzie las zaczyna się za płotem, a gospodarz wie, gdzie rosną grzyby, którędy chodzą żubry i gdzie wieczorem słychać jelenie. Jesień jest do tego idealna: szlaki są puste, powietrze rześkie, a wieczór kończy się przy kominku. Widzimy, że nasi goście coraz częściej wybierają właśnie taki wypoczynek: bez programu do odhaczenia, za to z czasem na obserwowanie tego, co dzieje się dookoła” – podsumowuje Aleksandra Klonowska-Szałek, współtwórczyni platformy Slowhop.

Źródła:

Rankomat.pl, badanie na próbie 883 Polaków w wieku 18–64. Szczegóły: https://www.egospodarka.pl/194611,Zbieranie-grzybow-w-Polsce-kto-i-dlaczego-chodzi-na-grzyby-a-kto-boi-sie-lasu,1,39,1.html

https://superbiz.se.pl/wiadomosci/polacy-ruszyli-do-lasow-sezon-na-grzyby-juz-wystartowal-te-miejsca-kusza-grzybiarzy-aa-ny1y-8wxU-w4it.html

https://news.booking.com/bookingcoms-latest-travel-and-sustainability-research-reveals-unexpected-generational-paradox/

https://podroze.wprost.pl/turystyka/12343311/wakacyjne-podroze-polakow-2026-5149-proc-wskazuje-jeden-kraj.html

https://news.booking.com/bookingcom-2027-travel-predictions-reveal-the-ultimate-travel-flex/

Rankomat.pl, badanie na próbie 883 Polaków w wieku 18–64. Szczegóły: https://www.egospodarka.pl/194611,Zbieranie-grzybow-w-Polsce-kto-i-dlaczego-chodzi-na-grzyby-a-kto-boi-sie-lasu,1,39,1.html

https://www.rp.pl/spoleczenstwo/art44456231-birdwatching-podbija-pokolenie-z-mlodzi-zamieniaja-smartfony-na-lornetki

https://otop.org.pl/2026/09/29/gdzie-sa-teraz-zurawie-nowe-mapy-eurobirdportal/

https://www.kronikatygodnia.pl/artykul/46849,polskie-zubry-juz-policzone-wiadomo-gdzie-zyje-najwiecej-osobnikow

https://www.gov.pl/web/kultura/kultura-bartnicza-na-liscie-unesco oraz https://terazpolska.pl/pl/a/Tradycyjne-bartnictwo-wpisane-na-liste-UNESCO

Źródło informacji: Slowhop

UWAGA: Za materiał opublikowany przez redakcję PAP MediaRoom odpowiedzialność ponosi jego nadawca, wskazany każdorazowo jako „źródło informacji".