Premier: nie można brać polskiej dyplomacji w niewolę, żeby zrealizować swój pomysł polityczny

Podczas poniedziałkowego briefingu prasowego w Hanoi, gdzie premier przebywa z oficjalną wizytą, został on zapytany, jak dalece brak nominacji ambasadorskiej w Wietnamie może utrudniać funkcjonowanie w tym kraju polskim przedsiębiorcom.

Szef rządu powiedział, że „fakt blokowania pełnych nominacji ambasadorskich dotyka też Hanoi”, w tym kierowniczkę polskiej placówki, która, jak zaznaczył, świetnie przygotowała jego wizytę w Wietnamie, będąc „w trudniejszej sytuacji niż jej europejskie koleżanki i koledzy”.

Premier podkreślił, że w dyplomacji hierarchia ma znaczenie, a nie będąc ambasadorem „nie jest się w pierwszym rzędzie”.

- Polska jest bezwzględnie w pierwszym rzędzie, powiedziałbym na podium, jeśli chodzi o relacje z Wietnamem, a równocześnie, przez upór pana prezydenta, nasza pani ambasador ma o wiele trudniejsze warunki pracy niż jej koleżanki i koledzy – powiedział szef rządu.

Podkreślił, że on sam może „jedynie ponowić apel” do prezydenta Nawrockiego ws. podpisania nominacji ambasadorskich.

- Nie można brać państwa polskiego, polskiej dyplomacji, polskich interesów, w taką niewolę tylko dlatego, żeby zrealizować jakiś swój pomysł polityczny – powiedział Tusk.

Dodał, że do tej pory „nikt tak nie robił”, a on sam nie ma „żadnego osobistego powodu, żeby się upierać przy tej, czy innej kandydaturze na ambasadora”.

- Tu w Wietnamie, kiedy my spodziewamy się wielkiej ofensywy polskich firm, nie muszę wam mówić, co to oznacza, jaka to jest robota i jak ważne jest w związku z tym wyposażenie w takie pełne instrumenty – powiedział premier.

W Wietnamie funkcję chargée d'affaires ad interim polskiej placówki pełni od listopada 2024 r. Joanna Skoczek – absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, politolożka, dyplomatka zawodowa, urzędnik służby cywilnej.

W poniedziałek premier poinformował, że zdecydowano o podniesieniu relacji Polski i Wietnamu do poziomu partnerstwa strategicznego. Premier Wietnamu Le Minh Hung podkreślił, że Polska jest dla jego kraju najważniejszym partnerem w Europie Środkowej.

Zgodnie z ustawą o służbie zagranicznej ambasadorzy są powoływani i odwoływani przez prezydenta na wniosek ministra spraw zagranicznych, zaakceptowany przez szefa rządu.

Spór na linii MSZ-prezydent dotyczący nominacji ambasadorskich trwa od ponad dwóch lat. W marcu 2024 r. minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zdecydował, że ponad 50 ambasadorów zakończy misję, a kilkanaście kandydatur - zgłoszonych do akceptacji przez poprzednie kierownictwo resortu - zostanie wycofanych. Ówczesny prezydent Andrzej Duda podkreślał, że „nie da się żadnego ambasadora polskiego powołać ani odwołać bez podpisu prezydenta”.

W miejsce ambasadorów, którzy opuścili placówki, ale nie zostali wówczas formalnie odwołani przez prezydenta, trafili wskazani przez MSZ dyplomaci niemający statusu ambasadorów; są w randze chargé d'affaires.

Po objęciu prezydentury przez Karola Nawrockiego spór dotyczący nominacji ambasadorskich trwa. Prezydent sprzeciwia się w szczególności nominowaniu na ambasadorów obecnego szefa placówki w Waszyngtonie Bogdana Klicha oraz Ryszarda Schnepfa, chargé d'affaires we Włoszech.

Na początku września prezydent Nawrocki powiedział, że „było bardzo blisko” porozumienia z resortem spraw zagranicznych ws. nominacji ambasadorskich, ale „jakiś ze zwierzchników” szefa MSZ zadecydował, że porozumienia z prezydentem nie mogą być realizowane.

Szef MSZ pytany wtedy, czy rzeczywiście porozumienie ws. nominacji ambasadorskich zostało zablokowane i z czego to ewentualnie wynikało, powiedział, że „nie ma potrzeby żadnego porozumienia, ustawa mówi, że prezydent powołuje ambasadora na wniosek ministra spraw zagranicznych”, który zawiera zgodę kandydata, opinię kontrwywiadu, zgodę sejmowej komisji spraw zagranicznych i zgodę państwa przyjmującego.

Sikorski powiedział wtedy, że prezydent ma 46 tak przygotowanych wniosków i „może jeszcze dziś siąść przy biurku i je podpisać”. Dodał, że to prerogatywa, „ale i obowiązek”. 

13 października prezydent Nawrocki powiedział w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”, że jest gotów wrócić do rozmów w sprawie ambasadorów. Zaznaczył jednak, że nie zamierza negocjować z szefem MSZ, lecz chce rozmawiać z jego przełożonym - premierem Tuskiem. (PAP)

nl/ from/ mok/