Eksperci: Szczepienie kobiet w ciąży przeciwko RSV chroni noworodki przed ciężką infekcją

RSV jest częstą przyczyną sezonowych zakażeń dróg oddechowych, występujących najczęściej od października do kwietnia. Wirus ten często bywa postrzegany jako przyczyna zwykłej infekcji sezonowej, jednak u najmłodszych dzieci może być on groźny dla ich zdrowia i życia.

– To, co u osoby dorosłej przypomina przeziębienie, u niemowlęcia może rozwinąć się w ciężkie zakażenie dolnych dróg oddechowych, wymagające hospitalizacji, pobytu w Oddziale Intensywnej Opieki Medycznej. Dlatego tak ważne jest zwiększanie świadomości na temat RSV i możliwości ochrony dzieci już od pierwszych dni życia – zaznacza w informacji przekazanej PAP prof. Teresa Jackowska, ordynator Klinicznego Oddziału Pediatrycznego Szpitala Bielańskiego w Warszawie.

Szczepienie kobiet w ciąży może zapewnić dziecku bierną ochronę po urodzeniu w pierwszych sześciu miesiącach jego życia. W tym okresie noworodek jest szczególnie narażony na ciężkie zakażenie wirusem RS, które może doprowadzić do zapalenia oskrzelików i zapalenia płuc, wymagającego hospitalizacji.

– Szczepienie przeciw RSV w ciąży pozwala wykorzystać naturalny mechanizm przekazywania przeciwciał przez łożysko, aby zapewnić dziecku ochronę już od pierwszych dni życia. Dlatego rozmowa o tej formie profilaktyki powinna być integralną częścią opieki prenatalnej i odbywać się odpowiednio wcześnie, tak aby kobieta mogła podjąć świadomą decyzję i wykonać szczepienie we właściwym czasie – przekonuje prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.

W Polsce kobiety w ciąży mogą skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciw RSV – potrzebna jest jedynie recepta. Z raportu „Profilaktyka RSV u wszystkich dzieci” wynika, że od wprowadzenia bezpłatnego szczepienia kobiet w ciąży w kwietniu 2025 r. skorzystało z niego około 30 proc. przyszłych matek. 

Aktualny wykaz refundowanych produktów, obowiązujący od 1 października 2026 r., również obejmuje bezpłatne szczepienie kobiet w ciąży przeciwko RSV. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego szczepionkę należy podać między 24. a 36. tygodniem ciąży. Eksperci rekomendują szczepienie przede wszystkim między 32. a 36. tygodniem ciąży, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji pacjentki.

– Dostępność bezpłatnego szczepienia jest ważnym krokiem, ale sama refundacja nie gwarantuje wysokiego poziomu realizacji profilaktyki. Kobieta musi jeszcze wiedzieć, że szczepienie jest dostępne, wiedzieć, w jakim okresie ciąży może je wykonać i otrzymać od personelu medycznego jasną informację. Dlatego tak ważne jest, aby temat szczepień pojawiał się podczas rutynowych wizyt, zanim minie właściwy moment na ich wykonanie – tłumaczy  prof. Mirosław Wielgoś, kierownik Kliniki Położnictwa i Perinatologii Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA w Warszawie.

Eksperci zwracają uwagę, jak ważne jest zaplanowanie szczepień u kobiet w ciąży przez personel medyczny. W przypadku szczepienia przeciw RSV i krztuścowi zaleca się zachowanie co najmniej dwutygodniowego odstępu.

– Dobra organizacja szczepień jest równie ważna, jak sama informacja o ich dostępności. Kobieta w ciąży nie powinna być zmuszona do samodzielnego porządkowania kalendarza kilku różnych szczepień. Rolą personelu medycznego jest wskazanie, które szczepienia są zalecane, kiedy najlepiej je wykonać i czy można je zaplanować podczas jednej wizyty, a kiedy należy zachować odstęp między podaniami – podkreśla prof. Mirosław Wielgoś. (PAP)

zbw/ zan/