Mężczyźni jedzący dużo ultraprzetworzonej żywności częściej mają raka prostaty

Badanie (https://doi.org/10.1016/j.amjmed.2026.07.043) naukowców z Florida Atlantic University objęło ponad 17 tys. dorosłych mężczyzn. Ich sposób odżywiania oceniono na podstawie informacji o tym, co jedli i pili w ciągu dwóch wybranych dni. Wszystkie produkty sklasyfikowano według systemu NOVA, a następnie obliczono, jaka część dziennej energii pochodziła z żywności ultraprzetworzonej (UPF).

Jak przypomnieli badacze, do grupy tej zalicza się produkty wytwarzane przemysłowo, m.in. słodzone napoje, pakowane przekąski, część płatków śniadaniowych, gotowe dania czy przetworzone produkty mięsne. Zwykle zawierają one składniki i dodatki, których na ogół nie używa się podczas przygotowywania posiłków w domu.

Na podstawie spożycia UPF mężczyzn podzielono na cztery grupy. W grupie jedzącej jej najmniej produkty ultraprzetworzone dostarczały mniej niż 20 proc. dziennej energii, a w grupie o największym spożyciu - ponad 44 proc.

Dalsze analizy wykazały, że osoby należące do wszystkich trzech grup o większym spożyciu żywności ultraprzetworzonej łącznie miały o 29 proc. wyższe prawdopodobieństwo występowania raka prostaty niż osoby z grupy jedzącej jej najmniej. Między grupami o najwyższym i najniższym spożyciu UPF różnica sięgała nawet 34 proc. Związek ten utrzymał się po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, palenie tytoniu, rasa i pochodzenie etniczne oraz sytuacja ekonomiczna.

Autorzy zastrzegli, iż badanie nie dowodzi, że to żywność ultraprzetworzona przyczynia się do rozwoju nowotworu. Zaobserwowana korelacja jest jednak istotna i wymaga dodatkowych badań.

Ich zdaniem istnieje kilka mechanizmów, które mogą tłumaczyć ten związek. Dieta bogata w żywność ultraprzetworzoną sprzyja zaburzeniom metabolicznym, przewlekłemu stanowi zapalnemu i stresowi oksydacyjnemu, a także wpływa na skład mikrobiomu jelitowego. Wszystkie te procesy mają znaczenie również w rozwoju nowotworów.

Rak prostaty należy do najczęstszych nowotworów u mężczyzn. Co roku rozpoznaje się go u prawie 1,5 mln osób, a blisko 400 tys. umiera.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ zan/