Drapieżniki zmniejszają liczbę wypadków z udziałem jeleni

Wcześniejsze badania wykazały, że wilki mogą poprawić bezpieczeństwo na drogach. Nowa praca dowodzi, że liczba kolizji z jeleniami może spaść także dzięki obecności pum.

Badanie zostało przeprowadzone w stanie Waszyngton (USA). Jak się okazało, obecność pum zmniejszała liczbę wypadków z udziałem jeleni o 76 proc. w stosunku do wartości oczekiwanych.

„Myślę, że ta korzyść dla bezpieczeństwa ruchu drogowego mogłaby mieć zastosowanie w wielu innych miejscach” – wskazał Justin Suraci z organizacji non-profit Conservation Science Partners. - „To tylko jedna z wielu usług ekosystemowych, jakie świadczą te duże drapieżniki”.

Badanie przeprowadzone w 2021 roku w Wisconsin wykazało, że powrót wilków do hrabstwa zmniejszył liczbę kolizji pojazdów z jeleniami o 24 proc., zapewniając korzyści ekonomiczne 63 razy większe niż koszty związane z zabijaniem zwierząt gospodarskich przez wilki. Badania wykazały, że spadki te były spowodowane zmianami w zachowaniu jeleni, a także zmniejszeniem ich populacji spowodowanym drapieżnictwem wilków.

Suraci i jego współpracownicy przyjrzeli się sytuacji na półwyspie Olympic w stanie Waszyngton, gdzie żyje stabilna populacja pum (znanych też jako kuguary) – i jeleni. - „Współpracowaliśmy ze społecznościami rdzennych Amerykanów, którzy prowadzą własne programy monitorowania dzikiej przyrody” – relacjonował.

W ramach tych programów ustawiono ponad 500 fotopułapek, a prawie 60 pumom założono obroże. Pozwoliło to naukowcom obserwować, gdzie i kiedy przebywały jelenie i pumy. Ich analiza pokazuje, że w danej okolicy gdy obecne są pumy, jelenie unikają obrzeży dróg i obrzeży miast, co zmniejsza ryzyko potrącenia przez samochody lub ciężarówki.

„Te obrzeża to najlepsze siedliska łowieckie dla pum. Mogą się one ukrywać w lesie i atakować jelenie żerujące wzdłuż drogi” – wyjaśnił Suraci. - „Dlatego uważamy, że jelenie oddalają się od bardziej rozdrobnionych, nierównych obszarów o większej gęstości dróg, gdzie występują pumy”.

Kiedy obecne były pumy, jelenie były również mniej aktywne w nocy, a bardziej w ciągu dnia. Jest to prawdopodobnie reakcja na fakt, że pumy polują głównie nocą, i również ona mogła przyczynić się do zmniejszenia liczby wypadków.

„To przykład »krajobrazu strachu« w działaniu” - wskazała Liana Zanette z Western University w Kanadzie. - „To doskonała publikacja. Zawiera wiele przekonujących dowodów, które malują jasny obraz: duże drapieżniki przynoszą korzyści społeczeństwu. Autorzy w piękny sposób pokazują, że sama obecność dużych drapieżników może zmniejszyć liczbę kolizji pojazdów z jeleniami. To dobra wiadomość dla wszystkich. Jakby tego było mało, pumy również świadczą tę usługę całkowicie bezpłatnie”.

Suraci uważa, że zjawisko dotyczy zasadniczo dużych drapieżników. Dyskusje na temat reintrodukcji dużych drapieżników zazwyczaj koncentrują się na negatywnych aspektach, takich jak zabijanie zwierząt gospodarskich. Jednak wiele korzyści często nie jest oczywistych. Duże drapieżniki mogą również na przykład zmniejszyć szkody wyrządzane przez jelenie w uprawach i ogrodach oraz ograniczać rozprzestrzenianie się chorób takich jak borelioza.

Paweł Wernicki (PAP)

pmw/ zan/