W ostatnim czasie zaniepokojenie wśród pacjentów i ekspertów wzbudziły informacje resortu zdrowia nt. planowanych zmian na liście bezpłatnych leków dla seniorów (65 plus), które mają m.in. innymi polegać na usuwaniu droższych zamienników leków i innym ograniczaniu kosztów.

„Prowadzone analizy nie mają na celu pozostawienia w wykazach bezpłatnych leków wyłącznie leków np. najtańszych, starszej generacji czy usuwania z wykazu jakichkolwiek terapii, rozumianych jako usunięcie wszystkich leków z daną substancją czynną w danym wskazaniu” – wynika z informacji przesłanej PAP przez Biuro Komunikacji MZ.

Na konferencji prasowej zorganizowanej pod koniec maja 2026 r. eksperci zaapelowali, aby ewentualne zmiany na tym wykazie uwzględniały bezpieczeństwo zdrowotne seniorów, ale także bezpieczeństwo lekowe kraju. Wskazywali na korzystny wpływ stworzenia listy 65 plus na przestrzeganie zaleceń lekarskich przez starszych pacjentów oraz na możliwe oszczędności z tym związane. Wyrazili też nadzieję, że nawet jeśli pojawią się zmiany na tej liście, to lekarze będą mieli możliwość decydowania, któremu pacjentowi można zaproponować tańszy zamiennik, a któremu lepiej leczenia nie zmieniać, np. ze względu na problemy z adherencją (stopień przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjenta).

W odpowiedzi na pytania PAP, które dotyczyły planowanych zmian w wykazie bezpłatnych leków dla seniorów, Biuro Komunikacji przypomniało, że „od 2023 r. wydatki na program bezpłatnych leków 65+, ale także w zakresie całkowitej refundacji w grupie wiekowej pacjentów powyżej 65 lat, zostały zwiększone blisko trzykrotnie”.

W 2025 r. koszt programu bezpłatnych leków 65 plus wyniósł ponad 3,4 mld zł, a łącznie na refundację leków dla osób od 65. roku życia Narodowy Fundusz Zdrowia przeznaczył ponad 9 mld zł.

„Ze względu na taką skalę wydatków, w pełni uzasadnione są działania Ministerstwa Zdrowia, Prezesa NFZ i Prezesa AOTMiT, które mają na celu monitorowanie oraz analizę działań racjonalizujących wydatki przeznaczanych na finansowanie leków aptecznych wśród seniorów” – podkreślono w odpowiedzi.

Resort zwrócił uwagę, że analizy finansowania leków dokonywane przez AOTMiT, Radę Przejrzystości i NFZ są stałym elementem procesów refundacyjnych, na podstawie których podejmowane są decyzje. W trakcie prac analitycznych brane są pod uwagę wszystkie substancje czynne z danej grupy limitowej z wykazu leków refundowanych, które nie są objęte bezpłatnym zaopatrzeniem. Analizy kosztowe były również przeprowadzane w przeszłości przez AOTMiT m.in. w roku 2020, 2022 czy 2023.

„Nowym i szczególnie ważnym elementem obecnego zlecenia do AOTMiT jest konieczność zapewnienia pacjentom dostępu do skutecznych, bezpiecznych i bezpłatnych terapii, przy jednoczesnym racjonalnym, gospodarnym i rzetelnym wydatkowaniu środków publicznych, tak aby mogły one w sposób stabilny zabezpieczać potrzeby zdrowotne wszystkich osób wymagających leczenia, zarówno w zakresie farmakoterapii, jak i innych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych” – napisali przedstawiciele MZ.

„Podkreślamy, że pacjenci mogą czuć się bezpieczni. Zgodnie z wcześniejszymi komunikatami Ministerstwo Zdrowia analizuje listy leków bezpłatnych pod kątem zarówno dostępności leków dla pacjentów, jak i bezpieczeństwa lekowego państwa” – podsumowali przedstawiciele resortu zdrowia.

Na liście bezpłatnych leków dla seniorów znajduje się obecnie ok. 3800 produktów, w tym leki na nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową serca, osteoporozę, leki diabetologiczne, leki przeciwkrzepliwe, leki dla osób z demencją i zespołami otępiennymi oraz depresyjnymi. Pierwsza jej wersja weszła w życie w 2016 r. dla osób od 75. roku życia, w 2023 r. rozszerzono grupę jej beneficjentów i od tej pory mogą z niej korzystać osoby w wieku 65 plus.

Joanna Morga (PAP)

jjj/ bar/ kcz/