Chodzi o chemikalia zaburzające gospodarkę hormonalną, które są stosowane np. w produkcji tworzyw sztucznych, kosmetyków, leków, pestycydów. Jesteśmy na nie stale narażeni w życiu codziennym. Zalicza się do nich m.in.: bisfenol A, ftalany, parabeny, a także tzw. wieczne chemikalia, do których należą związki perfluoroalkilowe oraz związki polifluoroalkilowe (PFAS).

Substancje z tej grupy wcześniej już powiązano z negatywnym wpływem na rozwój dzieci, w tym ich dojrzewaniem. Jednak poza PFAS, które są powszechnie znane z negatywnego wpływu na zdrowie kości, przeprowadzono niewiele badań dotyczących bisfenoli i ftalanów.

Naukowcy z Uniwersytetu w Parmie i innych ośrodków naukowych we Włoszech sprawdzali wpływ różnych chemikaliów obecnych w środowisku na rozwój kości u 88 niemowląt. W próbkach ich moczu oznaczali poziom 52 różnych substancji chemicznych, mogących zakłócać gospodarkę hormonalną. Pomiary gęstości mineralnej kości (densytometria kości) wykonano metodą ultrasonograficznej multispektrometrii częstotliwości radiowej (REMS) – w 48 godzin po narodzinach dzieci oraz po jednym, trzech, sześciu i dwunastu miesiącach od ich przyjścia na świat.

Okazało się, że co najmniej 21 analizowanych substancji chemicznych wykrywano już u miesięcznych niemowląt. Wyższe poziomy bisfenolu A (BPA) wiązały się z niższą gęstością kości po urodzeniu, podczas gdy wyższe poziomy ftalanów wiązały się z niższą gęstością kości zarówno w wieku sześciu, jak i dwunastu miesięcy. Związek ten był silniejszy u dzieci w wieku dwunastu miesięcy, gdy pod uwagę brano łącznie poziom bisfenolu A oraz poziom kilku ftalanów. Wyższy poziom kilku związków z grupy tzw. wiecznych chemikaliów (PFAS), w tym kwasu perfluoroheksanosulfonowego (PFHxS) oraz wyższy poziom parabenów także był powiązany z niższą gęstością kości w różnych miesiącach życia niemowląt.

„Dowody wskazują, że chemikalia zaburzające gospodarkę hormonalną mogą negatywnie wpływać na rozwój szkieletu, który rozpoczyna się w życiu płodowym i trwa przez całe niemowlęctwo” - skomentowała główna autorka badania, prof. Maria Elisabeth Street z Uniwersytetu w Parmie.

Wczesna ekspozycja na niektóre z tych substancji - takie jak PFAS oraz bisfenol A, ftalany i parabeny – wiąże się z niższą gęstością mineralną kości po dwunastu miesiącach od urodzenia, co sugeruje, że okres niemowlęcy jest okresem szczególnej wrażliwości na czynniki środowiskowe mające wpływ na rozwój szkieletu, tłumaczyła specjalistka.

W jej ocenie konieczne są działania mające na celu ograniczenie ekspozycji na te związki dzieci w łonie matki i po przyjściu na świat, aby „zapewnić lepsze zdrowie kości przyszłym pokoleniom”. (PAP)

jjj/ zan/