W ostatnich siedmiu latach obserwujemy znaczący wzrost liczby zaświadczeń lekarskich wystawionych z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania - przekazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych w opublikowanym ostatnio raporcie o absencji chorobowej w 2025 r. Poinformowano w nim, że w 2019 r. wystawiono ok. 1,16 mln zaświadczeń, na łączną liczbę ponad 20 mln dni absencji chorobowej. W 2025 r. zostało wystawionych 1,8 mln zaświadczeń lekarskich na łączną liczbę 34,1 mln dni. Przekłada się to na wzrost liczby zaświadczeń o 51,3 proc. oraz liczby dni absencji o 68,7 proc.

Specjalista w zakresie psychologii pracy, dr hab. prof. Uniwersytetu SWPS Sylwiusz Retowski w rozmowie z PAP ocenił, że wzrost liczby wydawanych zaświadczeń lekarskich związany jest przede wszystkim ze zwiększającą się świadomością społeczeństwa w obszarze zdrowia psychicznego. Podkreślił, że na poprawność tej tezy wskazują m.in. dane z innych krajów Unii Europejskiej, na tle których Polska nie wyróżnia się.

- Moim zdaniem świadczy to raczej o tym, że ludzie zwracają coraz większą uwagę na takie problemy, których dawniej wstydziliby się ujawniać - podkreślił.

Ekspert zaznaczył, że przez wiele pokoleń Polacy byli przyzwyczajeni do znoszenia bardzo trudnych warunków pracy. Pokolenia te, jak powiedział, zwracały wtedy większą uwagę na materialne atrybuty sukcesu. Podkreślił, że obecnie obserwujemy zmieniające się podejście pracowników. Dążą oni bowiem w coraz większym stopniu do tego, żeby po prostu żyć dobrze - niekoniecznie w kontekście finansów, lecz pod względem jakości życia.

Wykładowca SWPS podkreślił, że taką zmianę priorytetów widzi też wśród swoich studentów. Wyjaśnił, że młodzi ludzie są obecnie bardzo wyczuleni na kwestie związane z jakością życia i sygnalizują, że jest to dla nich ważne.

Zapytany o to, czy młodzi ludzie odczuwają presję ze strony osób ze starszych pokoleń, prof. Retowski ocenił, że to właśnie młodzi są często w sytuacji nieporównywalnie trudniejszej od tych, którzy wchodzili na rynek pracy jeszcze 20-30 lat temu. Podkreślił, że dawniej takie osoby miały zdecydowanie bardziej ograniczoną pulę możliwości realizowania się. Teraz jest ich znacznie więcej - od wyjazdów na zagraniczne uczelnie po możliwości zarabiania w sieci.

- Trudno jest dokonywać wyborów życiowych w takim natłoku różnych propozycji. Aspiracje młodych ludzi są też w dużym stopniu stymulowane przez media społecznościowe - zaznaczył.

Rozmówca PAP został również zapytany, czy świadomość pracowników w obszarze zdrowia psychicznego będzie cały czas rosnąć. Podkreślił, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu głównym wyzwaniem na rynku pracy dla ludzi pracujących zawodowo były wyzwania związane z fizycznymi wymaganiami pracy. Dodał, że obecnie wśród pracowników dominują dwa rodzaje przeciążeń, z którymi się mierzą - poznawcze i emocjonalne. Pierwsze z nich związane jest z przeciążeniem informacyjnym. Drugie m.in. z koniecznością kontrolowania negatywnych emocji w miejscu pracy czy czasami wymuszania pewnych reakcji emocjonalnych.

Zdaniem eksperta, choć pracownicy często dbają o swoje zdrowie psychiczne, to pamiętać należy, że ich indywidualne działania nie zmienią raczej środowiska pracy. Zaznaczył, że poprawę w tym obszarze mogą przynieść przede wszystkim działania podejmowane na poziomie zespołu czy też całej organizacji.

Zapytany także o to, czy polski rynek pracy i zmiany w prawie nadążają za zmianami społecznymi, podkreślił, że w dłuższym okresie czasu przyjmowane rozwiązania prawne powinny być skuteczne. Zaznaczył jednak, że rozwiązania te najczęściej pojawiają się dopiero wówczas, kiedy już widzimy, że jest pewna potrzeba.

Zaświadczenia lekarskie z tytułu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania najczęściej wystawiane były w związku z: reakcją na ciężki stres i zaburzeniami adaptacyjnymi (36,7 proc. zaświadczeń z tytułu zaburzeń psychicznych), epizodem depresyjnym (17,2 proc.), zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi (8,4 proc.), innymi zaburzeniami lękowymi (18,6 proc.), zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania spowodowanymi użyciem alkoholu (4,0 proc.). (PAP)

kblu/ kj/