Po reformie przeprowadzonej przez papieża Piusa XII, kontynuowanej przez papieża Jana XXIII, w Kościele katolickim przetrwały jedynie dwie oktawy: Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Z czego jedynie ta druga ma tzw. pierwszą rangę, czyli znosi wszystkie inne święta i posty, zachowując charakter uroczystości liturgicznej. W związku z tym w piątek 10 kwietnia katolików nie obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.

Oktawa Wielkanocy kończy się w II niedzielę wielkanocną (w tradycji zwaną białą), kiedy obchodzone jest święto Miłosierdzia Bożego. Przez cały ten czas do formuły rozesłania dodaje się podwójne „Alleluja”. Nie można też celebrować mszy żałobnych, z wyjątkiem pogrzebowej.

Liturgiczny okres wielkanocny w Kościele katolickim nie kończy się jednak wraz z końcem oktawy, ale trwa do uroczystości Zesłania Ducha Świętego (tzw. pięćdziesiątnicy), która w tym roku przypadnie 24 maja. W sumie jest to 50 dni. W tym czasie zamiast modlitwy „Anioł Pański” o godz. 12.00 odmawia się tradycyjnie modlitwę „Regina Coeli”, co oznacza dosłownie „Królowo Nieba, wesel się”. Są to pierwsze słowa antyfony ku czci Najświętszej Maryi Panny.

Zgodnie z przykazaniami kościelnymi każdy wierny zobowiązany jest przynajmniej raz w roku w okresie wielkanocnym przyjąć komunię świętą (III przykazanie kościelne).

205. Konferencja Episkopatu Polski 21 marca 1985 r. w Warszawie ustaliła, że w naszym kraju „okres, w którym obowiązuje czas wielkanocnej komunii św., obejmować będzie okres od Środy Popielcowej do niedzieli Trójcy Świętej”. W tym roku uroczystość Trójcy Przenajświętszej przypadnie 31 maja.

Decyzję z 1985 r. KEP potwierdziła w uchwale z 13 marca 2014 r. w sprawie „zatwierdzenia czwartego przykazania kościelnego i promulgacji jednolitego tekstu przykazań kościelnych po ich nowelizacji wraz z wykładnią”.

Według Kodeksu prawa kanonicznego, „wstrzemięźliwość od spożywania mięsa lub innych pokarmów, zgodnie z zarządzeniem Konferencji Episkopatu, należy zachowywać we wszystkie piątki całego roku, chyba że w danym dniu przypada jakaś uroczystość. Natomiast wstrzemięźliwość i post obowiązują w Środę Popielcową oraz w piątek Męki i Śmierci Pana naszego Jezusa Chrystusa”.

Dokument wyjaśnia, że do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych zobowiązani są wszyscy katolicy, którzy ukończyli 14 lat. Post mają obowiązek zachowywać wszystkie osoby między 18. a 60. rokiem życia. (PAP)

mgw/ joz/