Ekspert o zadłużeniu szpitali: najistotniejsze są zobowiązania wymagalne

Z danych ankietowych Ministerstwa Zdrowia wynika, że pod koniec września (trzeci kwartał 2025 r.) zobowiązania wymagalne samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ-ów) osiągnęły ponad 4,2 mld zł i w porównaniu do danych z końca czerwca wzrosły o blisko 12 proc. W tym zobowiązania z tytułu dostaw i usług wynoszą blisko 3,8 mld zł. Dane te dotyczą szpitali, poradni i przychodni, których zobowiązania ogólne 30 września ub. roku szacowane były na blisko 27,7 mld zł.

Dr Jerzy Gryglewicz z Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego w Warszawie powiedział PAP, że w strukturze zadłużenia najistotniejsze są zobowiązania wymagalne, bo to długi, z których spłatą szpital ma największy problem. Podkreślił, że ogólna kwota zobowiązań SPZOZ-ów zawiera m.in. pożyczki na rozwój oraz inwestycje. - Takie zadłużenie nie jest złe, bo to element rozwojowy. Natomiast zadłużenie wymagalne oznacza, że szpital traci płynność i nie jest w stanie regulować swoich zobowiązań na bieżąco - dodał.

Gryglewicz zwrócił uwagę, że w lutym Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że przekaże NFZ 4 mld zł na rozliczenie świadczeń za ubiegły rok. - To kolejna kroplówka dla szpitali - powiedział.

Ekspert zwrócił uwagę, że zadłużenie dotyczy w zdecydowanej większości szpitali. Zaznaczył, że ambulatoryjne SPZOZ-y działają tylko w dużych miastach, natomiast w powiatach szpital jest jednocześnie przychodnią specjalistyczną. - Większość podmiotów realizujących zadania, zwłaszcza z zakresu ambulatoryjnej i podstawowej opieki zdrowotnej, to podmioty prywatne, które mają kontrakty z NFZ i nie zadłużają się - dodał.

Gryglewicz powiedział, że szpitale zadłużają się przez konieczność zapewniania personelu podczas dyżurów, a koszty zatrudnienia personelu sięgają 70-80 proc. działalności placówki. Ekspert uważa, że szpitale i tak dobrze sobie radzą, biorąc pod uwagę obciążenia, czyli coroczne podwyżki płac w ochronie zdrowia i koszty funkcjonowania, m.in. energii elektrycznej i inflację.

We wtorek Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych (OZPSP) i Związek Powiatów Polskich (ZPP) organizują protest „w obronie bezpieczeństwa pacjentów i przyszłości szpitali powiatowych”. Przedstawiciele szpitali powiatowych i samorządów zarzucają Ministerstwu Zdrowia brak sprawczości w reformowaniu szpitalnictwa. Uważają, że konsolidacja odbywa się bez planu, a oszczędności są wprowadzane kosztem pacjentów szpitalnych. Są też zdania, że MZ nie wypracowało do tej pory mechanizmu pożyczkowego z udziałem BGK ani porozumienia w sprawie waloryzacji płac minimalnych w ochronie zdrowia.

OZPSP i ZPP domagają się m.in. systemu, który by gwarantował płynność rozliczeń.

Ministerstwo Zdrowia przekazało do NFZ 4 mld złotych z rezerwy celowej na sfinansowanie nierozliczonej części nadwykonań za 2025 rok. Według MZ kwota ta pokrywa potrzeby NFZ na zapłatę zaświadczenia nielimitowane oraz leki w chemioterapii i programach lekowych. Resort zdrowia podał, że NFZ przygotowuje się również do wypłaty części środków z tytułu nadwykonań świadczeń limitowanych.

MZ prowadzi rozmowy z Ministerstwem Finansów, dotyczące systemowego rozwiązania kwestii finansowania ochrony zdrowia. Analizuje też zgłoszony przez stronę społeczną wniosek o przegląd wydatków w KRUS i w innych grupach uprzywilejowanych. (PAP)

kno/ akar/