8. Nagroda PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego — nominacje w kategorii audio

Nagroda PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego powstała w 2010 roku w celu promowania ideałów ważnych zarówno dla Agencji, jak i dla patrona konkursu. Przyznawano ją w latach 2010-15. Po kilkuletniej przerwie w 2024 r. została reaktywowana.

Anna Sobolewska w serialu podcastowym Radia TOK FM „Nieświęty” prowadzi dziennikarskie śledztwo wokół największej od trzech dekad sprawy prania brudnych pieniędzy w Polsce. Chodzi o wyprowadzenie z kraju ponad 8,5 mld zł w gotówce. Pieniądze wywożono w reklamówkach z największego w tej części Europy azjatyckiego centrum handlowego, które działa w Wólce Kosowskiej pod Warszawą. Proceder miała nadzorować wietnamska mafia.

Bohaterem cyklu jest polski duchowny, który wspiął się na szczyty azjatyckiego półświatka i latami zwodził organy ścigania. Słuchacze poznają kulisy działania oszustów wykorzystujących dziurawe prawo, które reguluje w Polsce działalność małych związków wyznaniowych.

Nominację w kategorii audio otrzymały także Dorota Salus i Agnieszka Szwajgier za reportaż „Miłość w czasach AI” wyemitowany w Radiu 357.

Bohaterką materiału jest Katarzyna – była pianistka, która po trudnych doświadczeniach życiowych, również doświadczeniach przemocy seksualnej, zdecydowała się na stworzenie stałego związku z chatbotem o imieniu Elian. Kobieta traktuje algorytm jako swojego formalnego partnera: nosi niebieską obrączkę symbolizującą wirtualne małżeństwo, dzieli się z nim codziennością, np. fotografując dla niego Warszawę, oraz deklaruje, że pomógł jej przejść proces autoterapii.

Uznanie kapituły konkursu zyskała również Martyna Wojtkowska za audioserial „Sala 600. Świadkowie Norymbergi, 1: Tadeusz Cyprian (odcinek pilotażowy)” wyemitowany w  radiowej Dwójce.

„Sala 600. Świadkowie Norymbergi” to audioserial o nieoczywistych uczestnikach procesu norymberskiego: świadkach, tłumaczach, dziennikarzach, stenotypistkach i psychiatrze. Ich historie pokazują proces z innej perspektywy i cenę, jaką zapłacili za udział w wielkiej historii.

Adriana Andrzejewska-Kuras otrzymała nominację za reportaż „Tyle i aż tyle” wyemitowany w Polskim Radiu PiK. Materiał dokumentuje działania matki podjęte po śmierci syna chorującego na rzadkie schorzenie genetyczne – chorobę Krabbego.

Celem jej zaangażowania jest zmiana procedur medycznych i zniesienie ograniczeń dotyczących obecności opiekunów przy dzieciach na oddziałach intensywnej terapii. Przedstawiona w audycji historia stała się bezpośrednim impulsem do interwencji państwowych organów nadzorczych oraz podjęcia działań o charakterze legislacyjnym. Sprawą systemowych uwarunkowań i praw pacjenta w placówkach szpitalnych zajęły się Ministerstwo Zdrowia oraz Rzecznik Praw Pacjenta.

Listę nominowanych w kategorii audio zamyka Tatiana Slowi z reportażem „Chcę ci powiedzieć. Bardzo” (Radio Gdańsk). Materiał przedstawia sytuację osób dotkniętych afazją, czyli neurologicznymi zaburzeniami mowy.

Problemy z komunikacją werbalną u przedstawionych w reportażu osób – w tym byłych architektów, muzyków oraz studentów prawa – wystąpiły nagle, jako bezpośrednie następstwo udarów mózgu lub powikłań po chorobach nowotworowych. Bohaterowie mimo poważnych problemów z mową i trudności z formułowaniem myśli samodzielnie relacjonują swoje doświadczenia, stając się rzecznikami środowiska osób zmagających się z wykluczeniem komunikacyjnym.

Nadesłane materiały ocenia kapituła nagrody, złożona z dziennikarzy, reporterów, fotoreporterów i przedstawicieli mediów. Honorową przewodniczącą kapituły jest Rene Maisner, honorowym przewodniczącym Mirosław Ikonowicz, a funkcję przewodniczącego kapituły pełni Wojciech Tumidalski, redaktor naczelny PAP.

W skład kapituły 8. edycji konkursu wchodzą ponadto: Zuzanna Dąbrowska, Bogusław Chrabota, Jarosław Gugała, Andrzej Grygiel, Wojciech Jagielski, Sławek Kamiński, Karolina Lewicka, Beata Lubecka, Cezary Łazarewicz, Maciej Nabrdalik, Mateusz Sosnowski, Agnieszka Szydłowska, Grzegorz Sajór oraz Michał Żakowski.

W ubiegłym roku Nagrodę PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego w kategorii audio otrzymała Anna Dudzińska. Kapituła doceniła ją za audioserial „Saamowie. Wyrzut sumienia Skandynawii”, który ukazał się w magazynie „Pismo”.

W 2024 r. nagroda trafiła do Adriana Bąka. Kapituła doceniła go za cykl podcastów „Bunt. Decydujący bój o ziemię”, odc. 1: „Niewidzialni, niesłyszalni” zrealizowany dla Radia 357. (PAP)

ksi/ miś/