Wyniki swojej pracy opublikowali w czasopiśmie „BMC Medicine”.

Coraz więcej badań wskazuje, że to, jakie produkty spożywcze lubimy, zależy nie tylko od wychowania, kultury i przyzwyczajeń, ale również od genów związanych ze zmysłem smaku i węchu.

Dlatego naukowcy z Monell Chemical Senses Center w Filadelfii, amerykańskich Narodowych Instytutów Zdrowia (NIH), University of Queensland w Australii, University of Bristol oraz QIMR Berghofer Medical Research Institute postanowili sprawdzić, czy genetycznie uwarunkowane preferencje żywieniowe mogą mieć bezpośredni wpływ na zdrowie.

Badanie wpływu konkretnych produktów na zdrowie jest jednak trudne. Osoby odżywiające się zdrowo często różnią się od pozostałych także pod wieloma innymi względami. Jak wyjaśnili badacze, ludzie jedzący dużo warzyw średnio więcej się ruszają, rzadziej palą papierosy i mają lepszą sytuację materialną. W efekcie trudno ocenić, czy za ich lepszy stan zdrowia odpowiada sama dieta, czy też inne czynniki.

Dlatego wykorzystali metodę zwaną randomizacją mendelowską, która pozwala badać związki przyczynowo-skutkowe na podstawie naturalnie występujących różnic genetycznych. Skupili się na genach kodujących receptory smaku i węchu.

„Chcieliśmy oprzeć nasze analizy na biologii tego, jak doświadczamy jedzenia. Geny związane ze smakiem i węchem okazały się idealnym punktem wyjścia do badania związku między dietą a zdrowiem” - powiedziała współautorka publikacji, Danielle R. Reed.

Autorzy przeanalizowali ponad 1200 wariantów genetycznych, występujących w 325 genach odpowiedzialnych za odbieranie smaków i zapachów. Wykorzystali dane pochodzące z UK Biobank, jednego z największych projektów biomedycznych na świecie, obejmującego blisko pół miliona mieszkańców Wlk. Brytanii.

Okazało się, że setki wariantów genetycznych związanych ze zmysłem smaku i węchu wpływają na to, jakie produkty spożywcze lubimy. Łącznie zidentyfikowano 268 takich wariantów w 117 genach, powiązanych z preferencjami dotyczącymi 96 produktów spożywczych. Dotyczyło to m.in. czosnku, grejpfrutów, chrzanu, bobu czy anyżu.

Następnie naukowcy sprawdzili, czy uzyskane wyniki powtórzą się w niezależnej grupie badanych, oraz czy odkryte warianty genetyczne przekładają się nie tylko na deklarowane upodobania, ale również na rzeczywiste wybory żywieniowe. Wyeliminowali też te zależności, które mogły wynikać z różnic społecznych lub ekonomicznych między uczestnikami.

Po przeprowadzeniu takiej selekcji pozostało 25 najbardziej wiarygodnych wariantów genetycznych związanych z preferencjami, dotyczącymi 20 produktów spożywczych. Szczególną uwagę badaczy zwrócił wariant genu receptora węchowego OR2T6. Wiązał się on z większym upodobaniem do cebuli i częstszym jej spożywaniem we wszystkich grupach wiekowych.

Dalsze badania ujawniły, że osoby z tym wariantem miały niższe ciśnienie krwi (skurczowe średnio o ok. 1,3 mmHg, a rozkurczowe o ok. 0,7 mmHg) oraz ok. 14 proc. mniejsze ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

Nie stwierdzono natomiast wpływu tego wariantu na wskaźnik masy ciała (BMI), poziom tłuszczów we krwi ani stężenie glukozy. Zdaniem autorów sugeruje to, że zaobserwowane korzyści nie są jedynie efektem ogólnie zdrowszego stylu życia. Możliwe, że znaczenie mają same związki obecne w cebuli.

Warzywo to jest bowiem bogatym źródłem kwercetyny oraz innych substancji o właściwościach przeciwzapalnych i korzystnym wpływie na układ krążenia. Wcześniejsze badania laboratoryjne i niewielkie badania kliniczne sugerowały już jej prozdrowotne działanie, a nowe wyniki dostarczają dodatkowych argumentów przemawiających za takim związkiem.

Katarzyna Czechowicz (PAP)

kap/ zan/