Polska przyroda jest dla obywateli najważniejszym źródłem narodowej dumy, a troska o środowisko należy do nielicznych tematów, które nadal łączą Polaków ponad podziałami politycznymi – wynika z najnowszego raportu Fundacji More in Common Polska „Blisko natury, daleko od polityki”. 90 proc. badanych deklaruje dumę z polskiej przyrody, a 87 proc. uważa dbanie o nią za obowiązek każdego człowieka.

Badanie pokazuje, że przyroda, krajobrazy i środowisko naturalne wyprzedzają wszystkie inne źródła narodowej dumy. Najwyższy poziom dumy z polskiej przyrody deklaruje 42 proc. respondentów. Jak wynika z raportu, historia Polski – druga najczęściej wskazywana odpowiedź – uzyskała wynik niższy o niemal 10 punktów procentowych.

Autorzy zwracają uwagę, że kontakt z naturą jest ważnym elementem dobrostanu Polaków. Aż 89 proc. badanych uważa, że przebywanie w naturalnym otoczeniu poprawia samopoczucie, a 94 proc. deklaruje, że mieszka nie dalej niż 15 minut spacerem od terenów zielonych, takich jak lasy, parki czy łąki. Mimo to 83 proc. respondentów chciałoby spędzać więcej czasu na łonie natury.

Według raportu społeczne poparcie dla ochrony przyrody jest bardzo wysokie. Aż 87 proc. ankietowanych zgadza się ze stwierdzeniem, że dzikie zwierzęta zasługują na ochronę, ponieważ są czującymi istotami. Taki sam odsetek uważa dbanie o przyrodę za moralny obowiązek człowieka.

Większość respondentów nie postrzega też ochrony środowiska jako przeszkody dla rozwoju gospodarczego. 67 proc. badanych uznaje ją za inwestycję w lepszą przyszłość Polski, a 61 proc. jest zdania, że sprzyja ona rozwojowi gospodarczemu. Przeciwnego zdania jest jedynie 16 proc. ankietowanych, którzy traktują ochronę przyrody jako hamulec rozwoju kraju.

Jednocześnie autorzy raportu zauważają, że troska o środowisko jest przez wielu Polaków postrzegana przede wszystkim jako kwestia indywidualnych działań, a nie decyzji politycznych.

– Mimo wysokiego poparcia dla ochrony przyrody dla wielu Polek i Polaków troska o naturę sprowadza się przede wszystkim do indywidualnych działań, takich jak segregacja odpadów, niezaśmiecanie otoczenia czy dbanie o własny ogród. Ochrona środowiska rzadko jest natomiast łączona z polityką i decyzjami systemowymi – oceniła współautorka raportu Maria Wittels.

Jak dodała, w badaniach jakościowych często pojawiała się opinia, że kwestie przyrodnicze znajdują się dla polityków „gdzieś na szarym końcu”.

Raport wskazuje również, że ochrona przyrody pozostaje jedną z niewielu wartości zdolnych do budowania porozumienia między osobami o różnych poglądach. Prawie połowa respondentów (48 proc.) uważa, że troska o środowisko jest bliska ludziom niezależnie od ich orientacji politycznej. Co ciekawe, przekonanie to częściej podzielają osoby deklarujące poglądy konserwatywne niż badani identyfikujący się z bardziej liberalno-lewicowym światopoglądem.

– Nasze badanie pokazuje, że znacznie większy potencjał społeczny tkwi dziś w budowaniu szerokiej wspólnoty wokół troski o przyrodę niż w podkreślaniu różnic światopoglądowych. Ochrona środowiska może stać się obszarem budowania ponadpartyjnych sojuszy, opartych nie na politycznej tożsamości, lecz na wspólnym poczuciu odpowiedzialności za przyrodę – podsumowała współautorka raportu Zofia Włodarczyk.

Badanie na zlecenie More in Common Polska przeprowadziła agencja Opinia24 metodami CATI i CAWI w dniach 1-15 października 2025 r. na reprezentatywnej próbie 1500 dorosłych mieszkańców Polski. Raport uzupełniono o badania jakościowe obejmujące pięć internetowych wywiadów grupowych z przedstawicielami siedmiu segmentów społecznych. (PAP)

mir/ joz/