Rozmówczyni oceniła, że tradycyjne podejście do różnorodności, równości i inkluzywności, określane jako DEI (ang. Diversity, Equity, Inclusion), opierające się na jednorazowych wydarzeniach lub szkoleniach (np. "Dni Kobiet" czy "Miesiące Dumy"), jest nieskuteczne. Rozwiązaniem problemu zakorzenionych w ludzkich mózgach uprzedzeń ma być tzw. projektowanie behawioralne.

Projektowanie behawioralne to kształtowanie środowiska pracy – na przykład sal konferencyjnych, procedur przyznawania awansów czy zasad urlopów rodzicielskich – w oparciu o wiedzę o tym, jak ludzie faktycznie funkcjonują. Dziedzina ta korzysta z ustaleń psychologii, ekonomii behawioralnej, neuronauki oraz wiedzy o zachowaniach wewnątrz organizacji.

- Jako ludzie mamy zakorzenione w mózgach rozmaite uprzedzenia. Badania pokazują również, że niezwykle trudno jest je wykorzenić z poszczególnych ludzi. Testowano różne interwencje, szkolenia, ćwiczenia, edukację. Dziesiątki badań prowadzonych przez dekady dowodzą, że te metody nie działają na to, jak nasz mózg przetwarza informacje i podejmuje decyzje - podwiedziała Siri Chilazi.

Tym, co jej zdaniem działa, jest eliminowanie uprzedzeń z procesów, którymi się otaczamy. - Nawet obciążony uprzedzeniami mózg podejmie zaś bardziej obiektywną decyzję, jeśli damy mu do dyspozycji mądry, ustrukturyzowany proces. W działaniach przeciwko uprzedzeniom musimy mniej skupiać się więc na jednostkach, a bardziej na procedurach - mówi.

Jako przykład skutecznych procedur Chilazi podała metody prowadzenia spotkań służbowych. Aby zapobiec dominacji dyskusji przez najbardziej głośne osoby, prowadzący może dać każdemu uczestnikowi minutę na przedstawienie swojego stanowiska. Inną metodą jest zbieranie i omawianie opinii zapisanych wcześniej na kartkach, na przykład anonimowo. Według badań częstsza wymiana głosów podnosi jakość decyzji podejmowanych przez grupę.

W opinii badaczki tworzenie sprawiedliwego miejsca pracy jest zadaniem każdego pracownika, niezależnie od zajmowanego stanowiska. Najszybszym krokiem do zmiany - jest zmiana jednej małej rzeczy w codziennych obowiązkach, jak choćby poproszenie o opinię każdej osoby siedzącej przy stole podczas spotkania.

„Gdybym miała streścić moje przesłanie w jednym zdaniu, brzmiałoby ono tak: sprawiedliwość to nie program, ale sposób działania (fairness is not a program but a way of doing things)” – powiedziała PAP badaczka.

Siri Chilazi wraz z Iris Bohnet wydała książkę "Make Work Fair", która zawiera instrukcje dotyczące drobnych, bezkosztowych korekt procesów pracowniczych. W czerwcu ekspertka weźmie udział w konferencji Women in Tech Summit.

PAP oraz portal Nauka w Polsce są patronami medialnymi kongresu Women in Tech Summit.

Pełna wersja wywiadu zostanie opublikowana o godz. 6:10.

Ludwika Tomala (PAP)

lt/ zan/