Pierwsze umowy finansowane z programu SAFE podpisano w czwartek w południe w Dowództwie Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w podwarszawskim Legionowie. Dotyczyły one dostaw przez polskie firmy na potrzeby Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni: postkwantowego szyfratora IP od firmy Enigma sp. z o.o., systemu kryptograficznego wysokiego zaufania od Krypton Polska sp. z o.o., systemu bezpiecznej wymiany danych od Filbico sp. z o.o. oraz mobilnego laboratorium cyberbezpieczeństwa od firmy Media sp. z o.o.

Podczas uroczystości premier Donald Tusk podkreślił, że z pieniędzy z SAFE korzystać będzie ponad 10 tysięcy polskich firm. - Nie muszę chyba nikogo przekonywać, chociaż przez długi czas musiałem przekonywać sceptyków, oponentów, malkontentów, różnych maruderów, że te 180 miliardów na polską gospodarkę, polską obronność, polskie wojsko to jest coś absolutnie bez precedensu i że możemy mówić naprawdę o takiej dziejowej chwili – mówił szef rządu.

Jak dodał, te pierwsze, czwartkowe podpisy pod umowami, to „właśnie ten start, ten moment, kiedy to wszystko rusza”. Dodał, do 30 maja zagospodarowano w ok. 40 kompleksowych umowach 100 miliardów złotych w ramach programu SAFE. Zaznaczył, że 180 mld zł dla Polski z unijnego programu to „coś absolutnie bez precedensu”. - Możemy mówić o dziejowej chwili — ocenił premier.

Kolejne umowy finansowane z SAFE podpisano w czwartek w Agencji Uzbrojenia z Przedsiębiorstwem Sprzętu Ochronnego Maskpol. Dotyczyły one dostawy kilkuset tysięcy hełmów HBT-02 opracowanych w ramach projektu Zaawansowanego Indywidualnego Systemu Walki (ZISW) „Tytan” oraz kilkudziesięciu tysięcy kompletów kamizelek zintegrowanych KKZ-01. Wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz powiedział, że umowy pokazują, w jakim kierunku idzie operacja „Szpej” - której celem jest modernizacja i unowocześnienie indywidualnego wyposażenia oraz uzbrojenia polskich żołnierzy.

Aneksowano też wcześniej zawarte umowy tak, by zostały objęte finansowaniem z mechanizmu SAFE. Chodzi o aneks do umowy z firmą Celtech na dostawę cystern oraz dwa aneksy do umów z Jelczem na dostawy ciężarówek. Szef Agencji Uzbrojenia gen. Artur Kuptel ocenił, że chociaż zawarte w czwartek umowy i aneksy nie są tak „sexy”, jak np. kontrakty na sprzęt wykorzystujący sztuczną inteligencję, to dotyczą sprzętu, który „dla żołnierza staje się najistotniejszy”.

Kolejne tego dnia umowy w ramach programu SAFE podpisano z firmą WB Electronics z Ożarowa Mazowieckiego. Obejmują one dostawy ponad 400 zestawów amunicji krążącej Warmate, 12 bateryjnych modułów ogniowych bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych Gladius oraz 190 zestawów bezzałogowców FlyEye dla potrzeb wojsk operacyjnych Wojsk Obrony Terytorialnej.

Pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka podkreśliła podczas uroczystości, że podpisane umowy są gwarancją miejsc pracy i zapłaty. - Kładziemy na stole 180 miliardów złotych z europejskiego mechanizmu SAFE. Zamówienia, które definiujemy już dzisiaj, które muszą być dostarczone i wykonane do roku 2030 i których zapłaty gwarantujemy środkami europejskimi — mówiła Sobkowiak-Czarnecka.

Ostatnią tego dnia umowę podpisano wieczorem w Gdańsku, w stoczni Remontowa Shipbuilding. Na jej mocy za 1,5 mld zł mają zostać dostarczone dwa okręty hydrograficzne pod kryptonimem „Hydrograf”.

Wicepremier Kosiniak-Kamysz podczas uroczystości powiedział, że są to kolejne umowy dotyczące najważniejszego wyposażenia dla polskich sił zbrojnych, a firma gwarantuje terminowość dostawy i jakość sprzętu. - To są nowe miejsca pracy, to jest utrzymanie i rozwój firmy. To jest szansa na to, żeby Polska autentycznie była liderem bezpieczeństwa na Bałtyku i wschodniej flanki NATO — stwierdził wicepremier.

Okręty budowane w programie pod kryptonimem „Hydrograf” są specjalistycznymi jednostkami wsparcia przeznaczonymi do pozyskiwania, gromadzenia i przetwarzania danych geoprzestrzennych dzięki specjalistycznemu wyposażeniu. Będą mieć zdolność do realizacji zadań zabezpieczenia geograficznego i nawigacyjno-hydrograficznego na potrzeby Sił Zbrojnych RP i sojuszników na terenie kraju i poza jego granicami, a także zdolność do wymiany danych z analogicznymi systemami NATO.

Jak poinformowali przedstawiciele Agencji Uzbrojenia, w piątek w południe ma dojść do podpisania kolejnych umów związanych z programem SAFE. Stronę rządową mają reprezentować wiceszef MON Paweł Bejda i przedstawiciele Agencji Uzbrojenia — płk Piotr Paluch i płk Robert Frommholz.

8 maja rząd podpisał z Komisją Europejską umowę pożyczkową w ramach programu SAFE. Polska ma pozyskać z programu ok. 43,7 mld euro, czyli ponad 180 mld zł. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem w sprawie mechanizmu SAFE, umowy zawierane przez jedno państwo muszą zostać podpisane do 30 maja, by mogły zostać objęte finansowaniem z programu – to tzw. zakupy w formule single procurement. Reszta zakupów dokonywanych po tym terminie musi być realizowana w charakterze common procurement, czyli co najmniej przez dwa państwa biorące udział w programie.

Unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. Polska, która jest największym beneficjentem programu, wnioskowała o dofinansowanie 139 projektów. Środki przysługujące Polsce to 43,7 mld euro. (PAP)

mt/ rbk/ mhr/