Otyłość jest znanym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, ale masa ciała ludzi może się z czasem zmieniać, a o skumulowanym wpływie nadwagi wiadomo niewiele – przypominają eksperci z Mass General Brigham (USA).

Ich zdaniem długotrwałe narażenie na nadmierną masę ciała jest silniejszym czynnikiem prognozującym ryzyko sercowo-naczyniowe niż wskaźnik masy ciała (BMI), mierzony w pojedynczym momencie życia. Efekt ten jest najsilniejszy u osób młodszych.

„Nadmierna masa ciała w danym momencie nie jest wyrokiem na całe życie” - podkreśla Alexander Turchin, współautor pracy opublikowanej w piśmie „PLOS One”. - „To, co dzieje się z masą ciała człowieka w dłuższym okresie, ma większe znaczenie dla zdrowia serca. Nasze badanie sugeruje, że jeśli dana osoba obniży swoją masę ciała, jej wyniki zdrowotne mogą się poprawić”.

Badacz i jego koledzy przeanalizowali dane 136 498 uczestników badania Nurses' Health Study oraz badania Health Professionals Follow-Up Study. Wszyscy uczestnicy mieli na początku wskaźnik BMI powyżej 25 kg/m2 w momencie rozpoczęcia badania w 1990 roku. Kobiety miały od 25 do 69 lat, a mężczyźni od 43 do 80 lat.

Aby oszacować skumulowaną ekspozycję na podwyższone BMI w okresie dziesięciu lat, badacze uśrednili pomiary dotyczące uczestników z lat 1990–2000. Następnie od 2000 roku zaczęli obserwować stan ich zdrowia sercowo-naczyniowego i prowadzili tę obserwację średnio przez 16,7 roku. W tym czasie u 12 048 osób (czyli 8,8 proc. uczestników) wystąpiły incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał serca lub udar.

Zespół stwierdził silny związek między długotrwałą ekspozycją na nadmierną masę ciała i zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Efekt ten okazał się najsilniejszy u osób z młodszych grup wiekowych - oraz u tych, które miały najwyższą skumulowaną ekspozycję na nadmierną wagę. Na przykład u kobiet, które na początku badania miały mniej niż 35 lat, wysokie skumulowane narażenie na nadmierną masę ciała wiązało się z 60-proc. wyższym ryzykiem chorób krążeniowych. Wśród kobiet w wieku 35–50 lat ryzyko było o 27 proc. wyższe a u mężczyzn w wieku 35–65 lat - 23 proc. Nie stwierdzono natomiast takiego związku u kobiet powyżej 50. roku życia ani u mężczyzn powyżej 65. roku życia.

„Wyniki te powinny stanowić dla pacjentów i ich lekarzy impuls do zajęcia się problemem nadmiernej masy ciała, aby poprawić długoterminowy stan zdrowia” – mówi dr Turchin.

Marek Matacz (PAP)

mat/ zan/