Decyzję o przejściu na kalendarz gregoriański podjął synod biskupów metropolii przemysko-warszawskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego w listopadzie 2025 r. Zgodnie z tą decyzją od 18 stycznia 2026 r. wszystkie święta, stałe i ruchome, Kościół greckokatolicki i Kościół rzymskokatolicki obchodzą w tym samym czasie.

Obchody Wielkanocy w Kościele greckokatolickim rozpoczyna w Wielką Sobotę liturgia Wigilii Paschalnej połączoną z liturgią św. Bazylego Wielkiego. W czasie mszy św. kapłani zakładają złote szaty, ponieważ liturgia wprowadza wiernych w poranek zmartwychwstania.

W niedzielę rano, przed jutrznią Zmartwychwstania Pańskiego, odprawiane jest jeszcze krótkie nabożeństwo. Kapłani przenoszą wówczas z grobu Pańskiego na ołtarz główny płaszczenicę - rodzaj całunu, na którym namalowane jest martwe ciało Jezusa zdjęte z krzyża. Płaszczenica przez cały Wielki Piątek i Wielką Sobotę adorowana była w centralnym punkcie cerkwi.

Jutrznię Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczyna uroczysta procesja wokół cerkwi z ikoną Chrystusa Zmartwychwstałego. Celebransi wraz z procesją wiernych zatrzymują się przed zamkniętymi drzwiami świątyni i ksiądz trzy razy stuka krzyżem do drzwi, po czym wszyscy wchodzą do środka i sprawowana jest jutrznia Zmartwychwstania Pańskiego, a następnie msza św.

Na zakończenie Eucharystii błogosławiony jest specjalny chleb zwany artos, na którym widnieje wizerunek Chrystusa Zmartwychwstałego. Artos wypiekany jest z mąki, wody i drożdży, bez żadnych dodatków. Składem przypomina prosforę, czyli chleb wypiekany do sprawowania Eucharystii. Chleb ten przechowywany jest w cerkwi aż do następnej niedzieli, podczas której jest krojony i rozdawany wiernym.

Proboszcz greckokatolickiej parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Warszawie, bazylianin o. Piotr Jan Kuszka powiedział PAP, że w Wielkanoc świętujemy fakt, iż Chrystus przeprowadza nas z niewoli grzechu ku wolności zmartwychwstania, podobnie jak Bóg wyprowadził Izraelitów z niewoli egipskiej ku wolności. - Jest to nowa Pascha - przejście śmierci do życia - podkreślił.

O. Kuszka wyjaśnił, że choć człowiek przez całe życie pozostaje podatny na grzech i ciągle musi się z nim zmagać, to Chrystus wciąż na nowo, z taką wielką cierpliwością, jest gotów nam wybaczać.

- Bóg nigdy nie męczy się przebaczaniem. Dzięki zmartwychwstaniu po każdym upadku możemy otrzymać przebaczenie, a bramy nieba są dla nas otwarte pomimo naszej grzeszności - stwierdził.

W Kościele greckokatolickim pokarmy przeznaczone na wielkanocny stół święcone są zarówno w Wielką Sobotę, jak i w uroczystość Zmartwychwstania Pańskiego. Najważniejszym elementem święconki dla grekokatolików jest słodki chleb drożdżowy zwany paską. Ponadto wierni wkładają do koszyków jajka, wędlinę, twaróg, masło, a także inne produkty, w zależności od uznania.

W Kościele greckokatolickim obchody Wielkanocy trwają trzy dni. W poniedziałek wierni gromadzą się w cerkwiach na liturgii, podczas której czytana jest kolejna perykopa o zmartwychwstaniu. We wtorek, w trzeci dzień Wielkanocy, w cerkwiach czytany jest fragment Ewangelii mówiący o spotkaniu Chrystusa z uczniami w drodze do wsi Emaus.

Kościół greckokatolicki w Polsce to Kościół obrządku bizantyjsko-ukraińskiego; jest jednym z katolickich Kościołów wschodnich, uznających władzę i autorytet papieża. Obecnie zrzesza głównie wiernych pochodzenia ukraińskiego. Są oni rozproszeni po całym kraju. Należą do jednej metropolii, w skład której wchodzi archieparchia (archidiecezja) przemysko-warszawska, którą kieruje abp Eugeniusz Popowicz, oraz eparchia (diecezja) olsztyńsko-gdańska i eparchia wrocławsko-koszalińska. Polscy biskupi greckokatoliccy wchodzą w skład Konferencji Episkopatu Polski.(PAP)

iżu/ agz/