Jak budować odporność firmy. Nowy raport Fundacji Climate&Strategy o rezyliencji polskich firm w czasach wstrząsów klimatycznych

Z potrzeby nazwania tych wyzwań i uporządkowania wiedzy o tym, jak skutecznie na nie odpowiadać, powstał raport „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”, przygotowany przez Fundację Climate&Strategy przy wsparciu finansowym Fundacji ORLEN. Jego celem jest budowanie świadomości polskich przedsiębiorców na temat rezyliencji, która staje się kompetencją strategiczną. Publikacja pokazuje, jak w warunkach permanentnej zmienności budować trwałą przewagę konkurencyjną opartą na zdolności adaptacji, uczenia się i świadomego zarządzania ryzykiem. Raport powstał dzięki współpracy 26 ekspertek i ekspertów reprezentujących różne obszary: od klimatu i energetyki, przez finanse i zarządzanie, po komunikację i cyberbezpieczeństwo.

Sama odporność nie wystarczy

Wielu menedżerów mówi dziś o odporności, która oznacza przede wszystkim zdolność wytrzymania uderzenia, utrzymania status quo pomimo zakłóceń. Firma odporna przetrwa burzę, ale pozostanie zasadniczo taka sama. Raport koncentruje się jednak na rezyliencji, która oznacza zdolność do przewidywania, adaptowania się i uczenia na wstrząsach, a następnie powrotu do równowagi na wyższym poziomie rozwoju. Inspiracją dla tego podejścia była koncepcja antykruchości sformułowana przez Nassima Nicholasa Taleba. Zgodnie z nią, niektóre systemy nie tylko znoszą zmienność, ale wręcz się dzięki niej wzmacniają. W praktyce oznacza to przejście od defensywnego zarządzania ryzykiem do aktywnego budowania przewagi w warunkach niepewności.

W świecie, w którym kolejne wstrząsy nakładają się na siebie, rezyliencja przestaje być modnym hasłem, stając się warunkiem utrzymania konkurencyjności.

Klimat, energia, informacja – realne ryzyka biznesowe

Zmiana klimatu to już nie abstrakcyjna prognoza. Ekstremalne zjawiska pogodowe oznaczają przerwy w działalności, wyższe koszty ubezpieczeń, ryzyko dla infrastruktury i problemy z dostępnością surowców. Nawet przy ambitnej polityce klimatycznej koszty adaptacji będą rosnąć.

Transformacja energetyczna to nie tylko kwestia regulacji, lecz także stabilności operacyjnej i finansowej. Wysoka emisyjność gospodarki i zmienność cen energii zwiększają presję kosztową, szczególnie w sektorach energochłonnych. Jednocześnie rośnie znaczenie dywersyfikacji źródeł energii i inwestycji w efektywność.

Dezinformacja podważa z kolei zdolność firm do podejmowania racjonalnych decyzji. Manipulowanie danymi klimatycznymi, polaryzacja debaty publicznej czy podważanie sensu transformacji prowadzą do odkładania inwestycji i krótkoterminowego myślenia. Bez rezyliencji informacyjnej – umiejętności oddzielania faktów od narracji – trudno budować stabilną strategię.

Rezyliencja jako przewaga konkurencyjna

Raport pokazuje, że rezyliencja ma wymiar strategiczny, operacyjny, finansowy i ludzki. Oznacza dywersyfikację rynków i dostawców, elastyczne struktury decyzyjne, zdrowe fundamenty finansowe oraz kulturę organizacyjną opartą na zaufaniu i sprawnej komunikacji.

Rezylientna firma nie traktuje zmiany klimatu czy transformacji energetycznej wyłącznie jako kosztu. Widzi w nich impuls do innowacji, poprawy efektywności, budowania reputacji i zdobywania nowych rynków. To różnica między biernym reagowaniem a świadomym projektowaniem przyszłości.

Największym ryzykiem nie jest dziś sama zmienność, tylko ignorowanie tego, co już widać

Twórcy raportu zachęcają do pobrania go, zapoznania się z mapami ryzyk i rekomendacjami oraz wykorzystania ich przy aktualizacji strategii, zarówno w sektorze MŚP, jak i w dużych organizacjach. W nadchodzących latach to właśnie zdolność do adaptacji, uczenia się i podejmowania decyzji w oparciu o rzetelne dane zdecyduje o tym, które przedsiębiorstwa nie tylko przetrwają kolejne wstrząsy, ale wyjdą z nich silniejsze.

Raport można bezpłatnie pobrać ze strony: https://climateandstrategy.com/rezyliencja/.

Eksperci i ekspertki zaangażowani w stworzenie raportu

dr hab. Katarzyna Bąkowicz, prof. USWPS - badaczka dezinformacji, strateżka i ekspertka komunikacji biznesowej.

Łukasz Broniewski - członek zarządu i współzałożyciel Fundacji Climate&Strategy, ekspert ds. śladu węglowego i polityki klimatycznej.

Bartłomiej Derski - prawnik, ekonomista i dziennikarz, specjalista rynku energii i polityki energetycznej.

Łukasz Dobrowolski - dyrektor ds. strategii klimatycznych i rynku energii w Fundacji Climate&Strategy, ekspert transformacji energetycznej.

dr Aleksandra Drewko - ekspertka ds. obliczania i redukcji śladu węglowego, lead ekspertka Fundacji Climate&Strategy.

Sebastian Hejnowski - prezes zarządu SEC Newgate Eastern EMEA, ekspert public relations i public affairs.

Klaudia Janik - analityczka ds. polityki klimatyczno-energetycznej, specjalistka dekarbonizacji przemysłu i budownictwa, Instytut Reform.

dr hab. Jerzy Kozyra - klimatolog i agrometeorolog, ekspert adaptacji rolnictwa do zmiany klimatu.

dr Magdalena Krukowska - dziennikarka, badaczka, ekspertka zrównoważonego rozwoju.

dr inż. Andrzej Kulik - wicedyrektor ds. ryzyka zrównoważonego rozwoju w mBanku, specjalista śladu węglowego w finansach.

dr Agnieszka Liszka-Dobrowolska - członkini zarządu i współzałożycielka Fundacji Climate&Strategy, ekspertka strategii komunikacyjnych, klimatycznych i biznesowych.

Piotr Maciołek - menedżer i analityk rynku energetycznego, ekspert zarządzania strategicznego w energetyce; wiceprezes zarządu CFO, EnercoNet S.A.

Monika Morawiecka - principal w Regulatory Assistance Project, ekspertka transformacji energetycznej i regulacji rynku energii.

Zofia Nawrocka - project managerka, specjalistka strategii dekarbonizacji i obliczania śladu węglowego w Fundacji Climate&Strategy.

dr hab. Dorota Niedziółka, prof. SGH – prorektor ds. rozwoju SGH, ekonomista, ekspertka rynków energii, ich transformacji i bezpieczeństwa energetycznego.

Karolina Opielewicz - dyrektorka generalna KIG, ekspertka ESG i zielonej transformacji biznesu.

Tomasz Owczarek - wiceprezes i członek zarządu Enervigo, ekspert efektywności energetycznej i transformacji organizacji.

Mirosław Proppé - prezes Fundacji WWF Polska, ekspert zarządzania projektami środowiskowymi.

Aleksandra Robaszkiewicz - dyrektorka ds. relacji korporacyjnych w Lidl Polska.

Anna Siewiorek - ekspertka ds. komunikacji klimatycznej i walki z dezinformacją klimatyczną, Fundacja Climate&Strategy.

dr hab. Agnieszka Słomka-Gołębiowska, prof. SGH - ekonomistka, ekspertka ładu korporacyjnego i zrównoważonych finansów, członkini rad nadzorczych spółek giełdowych i prywatnych.

dr hab. Urszula Soler, prof. SGGW - socjolożka, specjalistka cyberbezpieczeństwa i społecznych aspektów technologii.

Filip Szulik-Szarecki - analityk NASK, specjalista do spraw analizy kampanii dezinformacyjnych.

Adam Traczyk - dyrektor zarządzający More in Common Polska, ekspert ds. polaryzacji społecznej i komunikacji publicznej.

dr inż. Paweł Urbański - ekonomista i menedżer sektora energetycznego, ekspert inwestycji i strategii w energetyce.

dr hab. Jacek Wasilewski, prof. UW - ekspert retoryki, narracji i dezinformacji klimatycznej.

Kontakt dla mediów:

Cytaty ekspertów

• Łukasz Broniewski - członek zarządu i współzałożyciel Fundacji Climate&Strategy, ekspert ds. śladu węglowego i polityki klimatycznej

„Największym ryzykiem dla polskiego biznesu nie jest dziś sama zmiana klimatu czy kryzysy energetyczne i dezinformacyjne, ale brak przygotowania na ich skutki. W naszym raporcie pokazujemy, że rezyliencja to coś więcej niż odporność - to zdolność firmy do przewidywania ryzyk, adaptacji i wykorzystania zmian jako przewagi konkurencyjnej. Dlatego nie tylko identyfikujemy zagrożenia, ale wskazujemy też konkretne działania, które przedsiębiorstwa mogą podjąć już dziś”.

• dr Magdalena Krukowska - dziennikarka, badaczka, ekspertka zrównoważonego rozwoju; redaktorka prowadząca raportu „Odporna i silna Polska. Wzmacnianie rezyliencji firm wobec zmiany klimatu, wyzwań energetycznych i dezinformacji”

„W czasach, gdy Europa i USA ograniczają regulacje prośrodowiskowe, a dezinformacja klimatyczna rośnie w siłę, odporność klimatyczno-energetyczna pozostaje koniecznością. Dla polskich przedsiębiorstw to nie kwestia ideologii, lecz zarządzania ryzykiem. Dywersyfikacja źródeł energii, efektywność i włączenie ryzyk klimatycznych do strategii pozwalają na zachowanie stabilności, konkurencyjności i bezpieczeństwa operacyjnego”.

• dr Agnieszka Liszka-Dobrowolska - członkini zarządu i współzałożycielka Fundacji Climate&Strategy, ekspertka strategii komunikacyjnych, klimatycznych i biznesowych

„Odporność to dziś za mało. Potrzebujemy rezyliencji - antykruchości, która pozwala przekształcać kryzysy klimatyczne, energetyczne i informacyjne w impulsy do rozwoju. W świecie, w którym - jak pisał Nassim Nicholas Taleb - największe konsekwencje mają zdarzenia rzadkie i trudne do przewidzenia, polskie firmy muszą zaakceptować logikę czarnych łabędzi. Zamiast budować iluzję stabilności, powinny projektować modele biznesowe zdolne zyskiwać na wstrząsach”.

• dr hab. Katarzyna Bąkowicz, prof. USWPS - badaczka dezinformacji, strateżka i ekspertka komunikacji biznesowej

„Oddziaływanie dezinformacji klimatycznej prowadzi przede wszystkim do systematycznego opóźniania decyzji i działań, nie tylko poprzez pojedyncze błędy, lecz przez trwałe odsuwanie reakcji w czasie, co zwiększa skalę i koszt przyszłych konsekwencji. W efekcie dochodzi do wielowymiarowego niedostosowania do rzeczywistości regulacyjnej, rynkowej i klimatycznej, obejmującego prawo i ramy nadzorcze, strategie i decyzje inwestycyjne oraz procesy transformacji energetycznej i operacyjne, których wspólnym mianownikiem jest działanie w oparciu o zniekształcony obraz otoczenia”.

• Monika Morawiecka - principal w Regulatory Assistance Project, ekspertka transformacji energetycznej i regulacji rynku energii.

„Energetyka stała się dziś kluczowym filarem rezyliencji biznesu w wielu sektorach polskiej gospodarki – decyduje nie tylko o ciągłości operacyjnej, ale też o kosztach, konkurencyjności i wiarygodności firmy w łańcuchach dostaw. Przedsiębiorstwa, które inwestują w bezpieczeństwo, elastyczność i niskoemisyjność swoich dostaw energii, realnie wzmacniają odporność na kryzysy oraz budują trwałą przewagę rynkową”.

• Mirosław Proppé - prezes Fundacji WWF Polska, ekspert zarządzania projektami środowiskowymi

„>>Przetrwanie jest najważniejszym celem przedsiębiorstwa<< – uczył mnie prof. Andrzej Koźmiński. Firma musi trwać, by zaspokajać potrzeby klientów, tworzyć miejsca pracy i generować wartość dla właścicieli oraz państwa. Dlatego kluczowa jest analiza ryzyka. World Economic Forum od lat wskazuje zmianę klimatu jako jedno z głównych zagrożeń. Ten poradnik pomaga zrozumieć ich wpływ i wybrać skuteczne działania”.

Źródło informacji: Fundacja Climate&Strategy

UWAGA: Za materiał opublikowany przez redakcję PAP MediaRoom odpowiedzialność ponosi jego nadawca, wskazany każdorazowo jako „źródło informacji”.