Eksperci: coraz więcej dzieci ma nadwagę; pogarsza się też zdrowie psychiczne nastolatków

O wynikach wieloletnich badań populacyjnych mówiła podczas drugiego dnia kongresu kierowniczka Zakładu Zdrowia Dzieci i Młodzieży dr Anna Dzielska. Wskazała, że analiza obejmuje zarówno najmłodsze dzieci w wieku wczesnoszkolnym, jak i młodzież.

Jak wynika z badania COSI (Childhood Obesity Surveillance Initiative), prowadzonego we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia w kilkudziesięciu krajach, problem nadmiernej masy ciała wśród dzieci w Polsce jest znaczący. – W trzeciej klasie szkoły podstawowej nadwagę lub otyłość ma prawie 40 proc. dzieci – dokładnie 36,5 proc. W pierwszej klasie jest to 27,5 proc., co pokazuje, że częstość występowania rośnie wraz z wiekiem – powiedziała dr Dzielska.

Według ekspertki problem częściej dotyczy chłopców. U około 20 proc. z nich wskaźniki masy ciała wskazują już na otyłość, a nie jedynie nadwagę.

W ramach badań prowadzono także obserwację długoterminową ok. 600 dzieci, u których – za zgodą rodziców – wykonano badania genetyczne. Ich celem było sprawdzenie, w jakim stopniu za nadwagę i otyłość odpowiadają właśnie czynniki genetyczne. – Wśród dzieci z nadwagą i otyłością niecałe 7 proc. miało potencjalnie patogenne warianty genetyczne związane z tym problemem, a prawie 20 proc. warianty o niepewnym znaczeniu – wskazała.

Badania objęły również poziom cholesterolu. Podwyższony cholesterol całkowity stwierdzono u około połowy dzieci z analizowanej grupy. Jedynie w ok. 3 proc. przypadków potwierdzono genetyczne podłoże hipercholesterolemii.

Badacze analizowali także poziom aktywności fizycznej dzieci. W badaniach ankietowych około 80 proc. rodziców deklarowało, że ich dzieci spełniają rekomendacje WHO dotyczące minimum 60 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności dziennie. Jednak pomiary wykonane za pomocą akcelerometrów pokazały znacznie niższy poziom aktywności. – Okazało się, że tylko około 45 proc. ośmiolatków faktycznie spełnia te rekomendacje – powiedziała dr Dzielska.

Aktywność częściej osiąga zalecany poziom w dni szkolne niż w weekendy. Według badaczki może to być związane z obowiązkowymi zajęciami wychowania fizycznego.

Problem dotyczy także snu. Około 80 proc. rodziców uważa, że ich dzieci śpią co najmniej dziewięć godzin na dobę. Tymczasem dane z pomiarów wskazują, że rzeczywisty sen jest krótszy i przerywany. Średni czas snu zbliża się do dziewięciu godzin, jednak około półtorej godziny stanowią wybudzenia lub okresy czuwania.

Drugim omawianym projektem było międzynarodowe badanie HBSC (Health Behaviour in School-aged Children), prowadzone w Polsce od lat 90. co cztery lata. Badanie wskazuje, że objawy psychosomatyczne – takie jak bóle głowy, bóle pleców, rozdrażnienie czy zdenerwowanie – występują bardzo często. – U połowy dziewcząt w wieku 11 lat dwa lub więcej takich objawów pojawia się częściej niż raz w tygodniu. Wśród 15-latek dotyczy to już trzech czwartych badanych – powiedziała dr Dzielska.

Zjawisku temu towarzyszą problemy z postrzeganiem własnego ciała. Według wyników badań Polska należy do krajów o najwyższym odsetku młodzieży przekonanej, że ma nadwagę – wśród około 50 państw uczestniczących w badaniu.

Eksperci zwrócili również uwagę na rosnącą rolę środowiska cyfrowego w życiu młodzieży. Z danych przedstawionych podczas panelu wynika, że około jedna czwarta nastolatków doświadcza cyberprzemocy, a co dziesiąty wykazuje symptomy nadużywania mediów społecznościowych.

Jednocześnie w niektórych obszarach widoczne są pozytywne zmiany. Badania wskazują m.in. na spadek spożycia słodzonych napojów wśród młodzieży, co – zdaniem badaczy – może być efektem wprowadzonych w ostatnich latach regulacji.

Wyniki badań zostały zaprezentowane w trakcie panelu poświęconego wyzwaniom w zdrowiu dzieci i młodzieży podczas Kongresu Wyzwań Zdrowotnych. Organizatorem wydarzenia jest Grupa PTWP, wydawca magazynu i portalu Rynek Zdrowia oraz organizator Europejskiego Kongresu Gospodarczego.(PAP)

jms/ mark/