Prezydent Karol Nawrocki i szef NBP Adam Glapiński zapowiedzieli w środę „polski SAFE 0 proc.”, który ma być alternatywą dla unijnego programu pożyczek na obronność. Prezydent poinformował, że wyśle do premiera Donalda Tuska i szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza zaproszenie na spotkanie. - W razie potrzeby wyjdę z inicjatywą ustawodawczą - zapowiedział Nawrocki.

Glapiński pytany podczas środowej konferencji, z jakich aktywów rezerwowych bank centralny planuje sfinansować „SAFE 0 proc.”, odpowiedział, że „z żadnej części rezerw nie możemy skorzystać, w tym sensie, że część rezerw zostanie przekazana, bo to jest wbrew prawu”.

- Na przykład zysk (NBP), w większości, w 95 proc. przekazujemy rządowi. On jest używany w określonym celu. W tym wypadku spodziewamy się, że w celu właśnie wzmacniania polskiej obronności - dodał i podkreślił, że „środki, które zostaną wykreowane, zostaną przekazane tak, jak każe prawo, rządowi, Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych”. - I już jest kwestią innych ciał decyzyjnych, jak zostaną wykorzystane. Naszym zadaniem byłoby tylko, żeby te środki przekazać. Na tym nasza rola się kończy - zaznaczył.

Ekonomiści ING zaznaczyli w czwartkowym komentarzu, że nie poznali szczegółów mechanizmu finansowania zbrojeń przez NBP, wskazując, że prezes Glapiński wspomniał o przekazywaniu zysku NBP do budżetu. Dodali, że to rozwiązanie jest już obecnie w systemie prawnym, z tym, że NBP notował w ostatnich latach straty, a nie zyski.

Zauważyli, że szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki zasugerował, że „program SAFE 0 proc.” mógłby być sfinansowany w najbliższych 5 latach z rezerw walutowych NBP w złocie. Natomiast rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz stwierdził, że w prezydenckiej propozycji programu „SAFE 0 proc.” nie chodzi o pokrywanie deficytu budżetu państwa przez NBP, tylko o wykorzystanie do tego celu zysków z rezerw walutowych banku centralnego.

„Obawiamy się, że chodzi o wzrost wartości złota zakupionego przez NBP w ostatnich latach. Zwracamy jednak uwagę, że powtórka sytuacji z wypłatą zysku NBP, z wyceny walut znajdujących się w rezerwach i wpłaty tego do budżetu państwa, może nie mieć zastosowania do złota” - stwierdzili przedstawiciele ING.

Zwrócili uwagę, że rachunkowość NBP pozwala na wypłatę w formie zysku do budżetu państwa niezrealizowanych zysków z wyceny walut, ale ujęcie złota w księgach NBP jest inne.

„Mogłoby wymagać zmiany zasad księgowych albo sprzedaży części złota, aby zrealizować zysk. Te rozwiązania są ryzykowne w obecnych warunkach i sprzeczne z dotychczasowymi zapowiedziami o dalszym gromadzeniu złota” - ocenili. (PAP)

mmu/ pad/